ZÂKÎ, Abdullah Zâkî Efendi, A‘mâ Zâkî

(d. 1223?/1808-09? - ö. 1248/1832-33)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Abdullah’tır. Görme engelli olması sebebiyle A‘mâ Zâkî olarak tanındı. Bağdatlıdır. Öldüğünde yirmi beş yaşında olduğu bilgisinden hareketle 1223/1808-09 yılı civarında doğduğu söylenebilir. Kürt asıllıdır. Muhtemelen Bağdat’ta dünyaya geldi (Çınarcı 2007: 67) daha sonra İran taraflarına gitti. İlim tahsil etmek amacıyla 1247 yılı başlarında/1831 sonlarında İstanbul’a geldi. 1248/1832-33 (Tuman 2001: 389) yılında Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in verdiği bilgiye göre yaklaşık olarak yirmi beş yaşındayken veba hastalığına yakalanarak Ebulfeth Camii yakınlarındaki Otlakçı Yokuşu’nda merhum Şeyhülislâm Samanî-zâde Ömer Hulûsî Efendi’nin evinde ya da -yine aynı kaynağa göre- Süleymaniye’de Tiryaki Çarşısı’ndaki medresede kaldığı sırada vefat etti (Çınarcı 2007: 67). Onun öldüğü gün İstanbul’a gelmiş olan Ali ismindeki kardeşi de aynı hastalıktan birkaç gün içerisinde hayatını kaybetti. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) şairin vefatı tarihini Rebiülevvel 1238/Kasım-Aralık 1822 göstermesi sehven yapılmış bir hatadan kaynaklanıyor olmalıdır.

Eseri olup olmadığı konusunda bilgi yoktur. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) zeki, güzel söz söyleme konusunda yetenekli ve hitabeti güçlü bir şahıs olarak tanımladığı ve Fuzûlî takipçisi bir şair olduğu bilgisini verdiği Abdullah Zâkî Efendi, doğaçlama olarak yüz beyit söyleyebilecek kadar şiir söyleme kabiliyetine sahipti.

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (hzl.) (2007). Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in Tezkîretü’ş-Şu’arâ’sı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 18.09.2014
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Doğum YeriGörüntüle
2AYŞÎ, Hüseyin Ayşî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
4Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Doğum YılıGörüntüle
5AYŞÎ, Hüseyin Ayşî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
7Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Ölüm YılıGörüntüle
8AYŞÎ, Hüseyin Ayşî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
10Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11AYŞÎ, Hüseyin Ayşî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Madde AdıGörüntüle
14AYŞÎ, Hüseyin Ayşî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle