Madde Detay

Tokat’ta doğan Zârî’nin hayatı hakkında kaynakların verdiği bilgiler sınırlı ve birbirinin tekrarı mahiyetindedir. Asıl adı Ali’dir. Ali Fakîh sanıyla meşhur oldu. Öğrenimini tamamladıktan sonra İstanbul kadılığı esnasında Samsunî-zâde Hasan Efendi’ye danişmendlik, ardından da Şehzade Mustafa’ya divan kâtipliği yaptı. Şehzade Mustafa’nın öldürülmesi üzerine itibardan düşen Zârî, ilim ve irfan yolunu terk ederek kendini içkiye verdi ve ölene kadar bu hâl üzere yaşadı. 960/1552-53 yılında vefat etti.

Herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmayan Zârî, şairliğinin yanında hattatlığıyla da tanınmıştır. Latîfî, Zârî’den övgüyle bahsederek onun güzel hattının ve rağbet gören şiirlerinin olduğunu söylese (Canım 2000: 288) de Âşık Çelebi, Zârî’nin şiirle pek münasebetinin olmadığını ve şairler arasında adından bahsedilecek kadar şöhretinin bulunmadığını belirtir (Kılıç 2010: 575).

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 4. İstanbul: Mihran Matbaası.

xxx

Bugün hûrşîdveş giymiş o mâh-ı sîm-ber üsküf

Cemâlî şem’-i tâbından yine par par yanar üsküf

xxx

Tutmaz ayagı eleüm bâde-i nâb olmayıcak

Gelmez aklum başuma mest ü harâb olmayıcak

xxx

Acabâ hangi hânümânı harâb

Hayyız âbun komış adını şarâb

xxx

Sîm-berler çü zelle-bend oldı

Müflîs olsa aceb mi uşşâk

xxx

Tîrün gözedür merhem-i râhat diyü ey yâr

Zahmum gibi âlemde nice agzı kızıl var

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay. 286.)