Ali Baytok

(d. 1928 / ö. 16 Temmuz 2005)
Şair, yazar, kırtasiyeci, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ali Baytok, 1928 yılında Kırşehir'de dünyaya gelmiştir. Babası, Kırşehir esnaflarından bir dönem belediye başkanlığı da yapmış olan Hacı Ahmet Baytok'tur. Ali Baytok, ilkokul ve ortaokulu Kırşehir'de tamamlamıştır. Bir süre İstanbul'da Haydarpaşa Lisesine devam ettikten sonra okulu bırakarak Kırşehir'e dönmüştür. Burada ticaretle uğraşmaya başlamış, baba mesleğine devam etmiştir. Hayat Hanım'la evlidir. Kırşehir'in ilk kırtasiyesini işletmiştir. Kardeşiyle birlikte Kırşehir'de ilk gazete bayisini devralmıştır. İşlettiği kırtasiyenin yerine bir yayınevi kurarak edebiyat alanında pek çok eserin yayımlanmasını sağlamış, Kırşehir kültürüne katkıda bulunmuştur (Çiğdem Gazetesi 2018: 1). Burada Filiz adlı küçük ama kapsamlı şiir dergisi çıkararak pek çok genç şairin tanınmasına yardımcı olmuştur (Şahin 2017: 147). 

Ali Baytok, hayatı boyunca kültürel faaliyetlerde bulunmuş, gerek kendi şiirleri ve hikâyeleri ile gerekse sahibi olduğu yayınevinde basılmasına vesile olduğu eserlerle Türk edebiyatına değerli eserler kazandırmıştır. Ali Baytok'un şiirleri Izdırap Çocuğu (1947) ve Yaşamak (1962) adlı eserlerinde yayımlanmıştır. Yerel gazetelerde yayımlanan çok sayıda şiiri de vardır (Velibeyoğlu yty: 1228). Baytok, şiirlerinde duru bir dil kullanmış, duygularını içtenlikle dile getirmiştir. Şiirlerinde vatanına ve milletine duyduğu bağlılığa, doğa ve memleket sevgisine, sevgiliye duyduğu hayranlığa yer vermiştir (Bulut 1983: 217). Ulaşılabilen şiirlerinde Kırşehir'e ve Kırşehir'in tabiatına övgülerde bulunduğu, burayı cennete benzettiği dikkat çekmektedir. Sevgili için yazdığı şiirlerde ona duyduğu aşkın ve özlemin büyüklüğünü ve sevgilisinin güzelliğini dile getirmiştir. Dünyanın geçici olduğunun farkında olan şair, insanların içinde bulunduğu maddi ve manevi zor koşullardan yakınmış, onların bu durumlarına şahit olduğu için talihinden şikâyet etmiştir (Bulut 1983: 218-219; Velibeyoğlu yty: 1223- 1228). Şair bu şiirlerinde 11'li hece ölçüsü kullanmış, söz sanatlarından yararlanmıştır. Söz konusu şiirlerinden yalnızca birinde adını mahlas olarak kullanmış diğerlerinde ise mahlas kullanmamıştır. Ali Baytok, Atatürk'e ve onun kurduğu Cumhuriyet'e gönülden bağlıdır. 1971'de basılan Seçme Atatürk Şiirleri Antolojisi adlı eserinde Atatürk hakkında söylenmiş şiirleri derleyerek yayımlamıştır.

Ali Baytok'un şiir dışındaki türlerde hazırladığı eserleri de vardır. 1972 yılında yayımlanan Gülmez Sultan adlı eserinde çocuklar için hazırladığı farklı hikâyelere yer vermiştir. Çeşitli konularda hazırladığı makalelerinin yer aldığı Bozkırlının Derdi adlı küçük kitabı ise 1948 yılında yayımlanmıştır. Ali Baytok'un Filiz Yayınları tarafından basılan Korkusuzlar ve Vicdan Azabı adlı iki kitabı daha olduğu bilinmekle birlikte bu kitaplara ulaşılamamıştır.

Kaynakça

Bulut, H. Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Kırşehir: Filiz Yay.

Güner, Şevket (2018). "Kırşehir'in ilk ve En Eski Kırtasiyecisi Ali Baytok". Kırşehir Çiğdem Gazetesi, 1, 16 Ocak 2018.

Şahin, Güneş (2017). "Kırşehir Basınından Bir Örnek: Kervansaray Dergisi". Folklor/ Edebiyat. 91: 143- 160.

Velibeyoğlu, Veli Recai (yty). Bütün Türk Şairleri. (Basılmamış).

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ÖZLEM DAĞDELEN
Yayın Tarihi: 06.06.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Izdırap Çocuğu? / İstanbul1947Şiir
Bozkırlının DerdiAydınlık Basımevi / İstanbul1948Makale
YaşamakŞehir Matbaası / Kırşehir1962Şiir
Seçme Atatürk Şiirleri AntolojisiTaş Basımevi / İstanbul1971Şiir
Gülmez SultanNüve Matbaası / Ankara1972Hikâye
KorkusuzlarFiliz Yayınları / Kırşehir?Şiir
Vicdan AzabıFiliz Yayınları / Kırşehir?Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ELVÂN ÇELEBİd. ? - ö. 1358-59’dan sonraDoğum YeriGörüntüle
2SAİD, Kırşehirlid. 1835 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
3Celâl Tekinerd. 1911 - ö. 2002Doğum YeriGörüntüle
4Adnan Ateşokd. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Cemalettin Aykınd. 2 Şubat 1928 - ö. 18 Ocak 2012Doğum YılıGörüntüle
6Cengiz Aytmatovd. 12 Aralık 1928 - ö. 10 Haziran 2008Doğum YılıGörüntüle
7Lütfi Seyfullahd. 15 Ocak 1926 - ö. 25 Mayıs 2005Ölüm YılıGörüntüle
8Attilâ İlhand. 15 Haziran 1925 - ö. 10 Ekim 2005Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Bozkurt Esenyeld. 1920 - ö. 2005Ölüm YılıGörüntüle
10Ertuğrul Oğuz Fıratd. 1923 - ö. 16 Ekim 2014MeslekGörüntüle
11Zafer Acard. 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Pakize Sudad. 23 Nisan 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Haldun Haluk Marlalıd. 14 Nisan 1926 - ö. 7 Şubat 2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nuray Aksamazd. 24 Mart 1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Salim Şengild. 1913 - ö. 28 Haziran 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MAZLUM BERRAKÎ, Ali Demirpençed. 1947 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle
18MUHAMMET ALİ SOFULARd. ? - ö. 1985Madde AdıGörüntüle