ALİ AŞIK

(d. 1897 / ö. 1983)
Değirmenci
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1897 yılında Hatay'a bağlı Kırıkhan'ın Ceylanlı köyünde doğan Ali Aşık, aynı gelenekten yetişen Âşık Hasan’ın oğludur. Âşık Ali, çocukluğunda bağ ve bahçe işleriyle uğraşarak babasına yardımcı olur (Bahadır 2017: 84). Gençliğinde ise köyde babasından kalan değirmeni çalıştırmakla birlikte ikinci bir iş olarak etrafındaki çiftçilere karasaban yapıp geçimini sağlar. Ceylanlı yöresi tarıma çok elverişli değildir. Bu nedenle aileler oğullarını uzak yerlere çalışmaya gönderirler. Gidilen bu yerler genellikle Suudi Arabistan'dadır. Bazıları da yakın çevrede basit suçlar işleyerek hapishane hayatı ile tanışmıştır. Âşık Ali de köyün gençleriyle birlikte, köyünden ayrılıp, yakın il ve ilçelere giderek tarla veya inşaat işlerinde çalışmıştır. Çalıştığı sıralarda bir suça karışan Âşık Ali, bir süre hapishanede yatıp çıktıktan sonra baba mesleği olan değirmencilik işine devam eder (Bahadır 2017: 51). Âşık Ali, 1983 yılında köyü Ceylanlı'da vefat etmiştir.

Âşık Ali, her üslup sahibi şair gibi sade Türkçenin en güzel örneklerini vermiş; halkın söz hazinesini de şiirlerine yansıtmıştır. Âşık Ali, türkü söyleyen bir aile içinde yetiştiği için önce usta malı söylemiş; daha sonra da kendi türkülerini icra etmiştir. Şiirlerinde hasret, gurbet ve övgü ön plandadır. Amik ovasında bulunan zengin kişilere söylediği türkülerden sonra çevrede adı duyulmuştur. Amik ovasında yaşayan zengin kişilerin düğünlerine davet edilmiş ve ekonomik destek almıştır. Düğünlerde türküler söyleyerek âşıklık geleneğinin icrasına katkıda bulunmuştur.

Yatmış olduğu cezaevinde memleketine olan hasretini kâğıda yazarak ailesine gönderen Âşık Ali, çekmiş olduğu sıkıntılı hayatı şu dizelerde dile getirir: Âşık Ali'm der ki bu kara günü/ Sürdüğümüz devran nic'oldu hani/ Ahbaplar yarenler unuttu beni/ Anamın ciğerini dağla var kâğıt(Bahadır 2017: 51).

Kaynakça

Bahadır, Sedat (2017). Ceylanlı Köyü Türküleri. Ankara: Sonçağ Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 12.04.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEDAÎ, Durmuş Ali Özkaled. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KUL AHMET, Ahmet Kartalkanatd. 1932 - ö. 16.07.1996Doğum YeriGörüntüle
3Adil Okayd. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KARA MÖVLAYEVd. 1897 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Necmeddin Veysi Akhasanoğlud. 1897 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ALİ BAKİ, Ali Baki Güld. 1897 - ö. 24.12.1956Doğum YılıGörüntüle
7Kemal Bilbaşard. 1 Şubat 1910 - ö. 21 Ocak 1983Ölüm YılıGörüntüle
8Feriha Aktand. 1924 - ö. 27 Kasım 1983Ölüm YılıGörüntüle
9KENÂNÎ, Tekkeşin Sungurd. 1913 - ö. 1983Ölüm YılıGörüntüle
10ÜMMANÎ, Yakup Cand. 1913? - ö. 30.01.1983MeslekGörüntüle
11HAMDÎ, Muhammed Hamdî Babad. 1845 - ö. 1908MeslekGörüntüle
12RÜSTEM, Rüstem Bostancıd. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SEFİLÎ, Hasan Yaşard. 01.01.1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TAHSİN, Hasan Tahsin Üçerd. 1919 - ö. 16.02.1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MIRIK, Fatmad. 1870 - ö. 1940Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16PERİŞAN (PERİŞAN ALİ), Ali İspird. 1944 - ö. 11.02.2013Madde AdıGörüntüle
17NAZMÎ, Ali Çelebi-zâde/Çivi-zâde/Şerife-zâde Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. Ocak 1634Madde AdıGörüntüle
18KELEŞOĞLU/HAFIZ SABRİ/HACIKELEŞ SABRİ, Sabri Hacıkeleşoğlud. 15.05.1929 - ö. 12.06.1997Madde AdıGörüntüle