AZMİ, Abdullah Yamanoğlu

(d. 1905 / ö. 20.10.1949)
Bıçakçı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Abdullah Yamanoğlu, Tokat’ın Tepe mahallesinde 1905’te dünyaya gelmiştir. Babası İmamoğullarından bıçakçı Nuri diye anılır. Şiirlerinde Azmi mahlasını kullanır. Dördüncü sınıfa kadar mahalle mektebinde okur, sonra babasının yanında bıçakçılığa başlar. Evli olan âşığın 1934’te Muhiddin Suphi adını verdiği bir oğlu dünyaya gelir. Askerlik görevini yaptıktan sonra hastalanıncaya kadar bir süre Turhal Şeker Fabrikasında çalışmış, sonra çeşitli meslekleri denemiştir. Şoförlük, ciltçilik, kahvecilik, şarapçılık yapmış bir süre su işlerinde çalışmış, Yeşilırmak'a bir su arkı yapılırken mühendislerin başına şemsiye tutmakla görevlendirilmiş, şair gönlü bu durumu bir şiirinde dile getirir: “Azmî dehr zâlim bahtımız alil/ Kaderin cilvesi olmuyor tekmil/ Elime bir şemsiye vermedi değil/ Lâkin ben tuttum da el gölgelendi”. Bahtsızlığını bu olay üzerinden dizelere döker (Cunbur 1968: 392-393). Âzmî de âşıklık geleneğine uyarak gurbete çıkar, İstanbul’a gider fakat alışamadan memleketine geri döner. 1942’te tekrar İstanbul’a gider. Burada alkole alışan âşık, 20 Ekim 1949 tarihinde alkol zehirlenmesinden Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiş, Topkapı'ya gömülmüştür (Cunbur 1968: 393).

Azmî’nin ilk şiirleri aruz vezniyledir. Şeker fabrikasından ayrıldıktan sonra hece vezniyle yazmaya başlar. Tokatlı Âşık Nurî’yi Azmî’nin bu yoldaki ustası sayabiliriz. Onu asıl olduran Yunus Emre’dir. Şair, kültürünü kendi kendine artırır. Halk şairleri üzerine incelemeler yaptığı Erzurumlu Emrah hakkında yayımladığı kitaptan anlaşılmaktadır. Müjgan Cunbur, âşığın Azmî mahlasıyla yazdığı birkaç şiirine çalışmasında yer verir. Yer yer Arapça Farsça tamlamalar kullanan âşığın dili genel olarak sade ve anlaşılırdır (Cunbur 1968: 392-394). Erzurumlu Emrah adlı eserine tesadüf edilememiştir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Şark Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEFİL NECMİ, Mehmetd. 1860 - ö. 1933Doğum YeriGörüntüle
2SADIK KAYGISUZd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OTMAN/OTMAN BABA/FAKİR OTMAN, Hüseyin Gündoğdud. 1924 - ö. 30.09.2011Doğum YeriGörüntüle
4ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HANBALA ŞAMAHILId. 1905 - ö. 1947Doğum YılıGörüntüle
6Selâhattin Batud. 25 Aralık 1905 - ö. 24 Mayıs 1973Doğum YılıGörüntüle
7ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8HANBALA ŞAMAHILId. 1905 - ö. 1947Ölüm YılıGörüntüle
9Selâhattin Batud. 25 Aralık 1905 - ö. 24 Mayıs 1973Ölüm YılıGörüntüle
10ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HANBALA ŞAMAHILId. 1905 - ö. 1947MeslekGörüntüle
12Selâhattin Batud. 25 Aralık 1905 - ö. 24 Mayıs 1973MeslekGörüntüle
13ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HANBALA ŞAMAHILId. 1905 - ö. 1947Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Selâhattin Batud. 25 Aralık 1905 - ö. 24 Mayıs 1973Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HANBALA ŞAMAHILId. 1905 - ö. 1947Madde AdıGörüntüle
18Selâhattin Batud. 25 Aralık 1905 - ö. 24 Mayıs 1973Madde AdıGörüntüle