BÜRYAN ANA, Ayşe

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ayşe olan âşığın, 19. yüzyılın sonunda Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Palanlı köyünde doğduğu tahmin edilir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Âşığın tek oğlu Haydar Ergün, Palanlı köyünde yaşamını sürdürmektedir. Ölüm tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, Atatürk için yazdığı bir şiirden hareketle ve torunlarından alınan bilgiler ışığında âşığın, Atatürk döneminde hayatta olduğu anlaşılır. Ne zaman vefat ettiği bilinmez. Öleceğini anlayıp "Peyikler geziyor muhipler duyun/ Gelin helallaşak ben gider oldum" biçimindeki son deyişini söyleyip cenazesinin defin işlemleri için köye kimin çağrılacağını ifade ederek vefat ettiği söylenir. Mezarı Palanlı köyündedir (Yardımcı 2004: 203).

Âşığa Büryan adı Hacı Bektaş’a uzun süre hizmet eden Gudüz Ana tarafından verilir. Daha çok dinî ve tasavvufî içerikli şiirler söyler. Bunun yanında elifname tarzında yazdığı "Selanik elleri babası yurdu/ Kırklar makamında aradı buldu" biçiminde dizelerle yüklü Atatürk üzerine söylediği şiirleri dikkat çeker (Yardımcı 2004: 207).

Köy ve çevre halkı tarafından sevilen, değer verilen bir kişi hâline gelen âşıkla ilgili olarak Araplar köyü ve çevresinde çeşitli kerametler anlatılır ve ünü yayılır. Büryan Ana hakkında Zile ve çevresinde bir çok menkıbe anlatılır ve ermişliğine inanılır. Zile ve çevresinde tutulmuş çeşitli cönklerde ve defterlerde şiirlerine rastlanmaktadır.

Kaynakça

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020Doğum YeriGörüntüle
3ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Doğum YeriGörüntüle
4BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020Doğum YılıGörüntüle
6ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
7BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020Ölüm YılıGörüntüle
9ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Ölüm YılıGörüntüle
10BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020MeslekGörüntüle
12ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936MeslekGörüntüle
13BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BEKİR GÜZELDAĞd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. 04.03.2020Madde AdıGörüntüle
18ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Madde AdıGörüntüle