CELAL DEDE, Celal Çamlıca

(d. 1881 / ö. 1945)
?
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Celal Çamlıca olan âşık, babası Ali Yusuf'un Çamşıhı’nda çıkan bir isyanda Akçadağ ve Arapgir’in köylerine kaçması nedeniyle asıl köyünden uzakta, 1881 yılında Solik (Kınık) köyünde dünyaya gelmiştir. Ailesi ortalık yatıştıktan sonra da tekrar Aliağa mezrasına yerleşmiştir. Celal, Divriği’de okumuş, tahsil hayatı boyunca Divriği’nin yerlisi olan kirvelerinde kalmıştır. Daha sonra kirvelerinin çocukları ile birlikte İstanbul’a okuması için gönderilmiştir. İstanbul’da rüştiyeyi bitirmiştir. Orada İsmet İnönü ile birlikte okumuştur. Tahsili sırasında İstanbul’da “Babalar” diye bir grup kurarak Bektaşi tekkelerinde çalışmalara başlamıştır. Bazı tekkelerde yöneticilik yapmıştır hatta Dede-Babalık makamına kadar yükselmiştir. Kurtuluş Savaşı dönemlerinde Atatürk ile birlikte olmuş, Atatürk’ün Anadolu’ya geçmesinde yardımları olmuştur. Cumhuriyet kurulduktan sonra dedelik yapmasından dolayı birkaç kere tutuklanmış ancak sonra salıverilmiştir. Ömrünü dedelik yapmak ve Aleviliğe hizmet ile geçirmiştir. Celal Ağa iki kere evlenmiştir. 1945 yılında Malatya’nın Çiğnir köyünde dedelik yaparken kalp krizi geçirerek vefat etmiştir. Mezarı Çiğnir köyünde türbe şekline getirilmiştir (Kaya 2009: 519). 

Saz ve keman çalan Celal’in saz çalarken, tezenesini ayağının parmaklarına sıkıştırarak çaldığı söylenir. Pek çok şiirinin olduğu söyleniyorsa da tespit edilebilen bir şiiri bulunmaktadır. “Kalmadı” adlı bu şiirinin bir dörtlüğü şu şekildedir: “Ömrümün içinde çok işler gördüm/ Bilmem ki meskenim nerdedir yurdum/ Feleğin sillesi hep beni vurdu/ Artık gidecek bir yerim kalmadı.” Doğan Kaya, Sivaslı Halk Şairleri adlı eserinde, Celal Dede'yi tutuklamak için köye gelen ancak kısa süre sonra bundan vazgeçtiği belirtilen askerlerle âşığın yaşadığı diyaloğu nakleder (Kaya 2009: 519).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivaslı Halk Şairleri I. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÖZDE TEKİN
Yayın Tarihi: 06.03.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÜLEYMAN/ÂŞIK DAYI, Süleyman Yaşard. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BİLAL CAN, Bilal Karamand. 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HOŞNUT, Ahmet Hoşnutd. 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsDoğum YılıGörüntüle
5ŞÜKRÎ, Muhammed Şükrî Efendid. 1881 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
6Ali Ulvi Elöved. 05 Mart 1881 - ö. 15 Ağustos 1975Doğum YılıGörüntüle
7HEDİYE ABLA (DELLÂL KERİMİN HEDİYE)d. ? - ö. 1945?Ölüm YılıGörüntüle
8ÂTIF, Hasan Âtıf Karaderelid. 1874-1875 - ö. 04.04.1945Ölüm YılıGörüntüle
9KASIM GÖYÇELİd. 1880 - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
10ÇELEBİ DOĞANÇAYd. 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11DAĞSEVER, Bekir Dağseverd. 01.01.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞEYH MEHMET HALİTd. 1865 - ö. 27.07.1931Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Madde AdıGörüntüle
14SUBHÎ, Hekîm-zâded. ? - ö. 1548/49Madde AdıGörüntüle
15BAHRÎ, Bahrî Hasan Çelebid. ? - ö. 1575Madde AdıGörüntüle