CELAL DEDE, Celal Çamlıca

(d. 1881 / ö. 1945)
?
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Celal Çamlıca olan âşık, babası Ali Yusuf'un Çamşıhı’nda çıkan bir isyanda Akçadağ ve Arapgir’in köylerine kaçması nedeniyle asıl köyünden uzakta, 1881 yılında Solik (Kınık) köyünde dünyaya gelmiştir. Ailesi ortalık yatıştıktan sonra da tekrar Aliağa mezrasına yerleşmiştir. Celal, Divriği’de okumuş, tahsil hayatı boyunca Divriği’nin yerlisi olan kirvelerinde kalmıştır. Daha sonra kirvelerinin çocukları ile birlikte İstanbul’a okuması için gönderilmiştir. İstanbul’da rüştiyeyi bitirmiştir. Orada İsmet İnönü ile birlikte okumuştur. Tahsili sırasında İstanbul’da “Babalar” diye bir grup kurarak Bektaşi tekkelerinde çalışmalara başlamıştır. Bazı tekkelerde yöneticilik yapmıştır hatta Dede-Babalık makamına kadar yükselmiştir. Kurtuluş Savaşı dönemlerinde Atatürk ile birlikte olmuş, Atatürk’ün Anadolu’ya geçmesinde yardımları olmuştur. Cumhuriyet kurulduktan sonra dedelik yapmasından dolayı birkaç kere tutuklanmış ancak sonra salıverilmiştir. Ömrünü dedelik yapmak ve Aleviliğe hizmet ile geçirmiştir. Celal Ağa iki kere evlenmiştir. 1945 yılında Malatya’nın Çiğnir köyünde dedelik yaparken kalp krizi geçirerek vefat etmiştir. Mezarı Çiğnir köyünde türbe şekline getirilmiştir (Kaya 2009: 519). 

Saz ve keman çalan Celal’in saz çalarken, tezenesini ayağının parmaklarına sıkıştırarak çaldığı söylenir. Pek çok şiirinin olduğu söyleniyorsa da tespit edilebilen bir şiiri bulunmaktadır. “Kalmadı” adlı bu şiirinin bir dörtlüğü şu şekildedir: “Ömrümün içinde çok işler gördüm/ Bilmem ki meskenim nerdedir yurdum/ Feleğin sillesi hep beni vurdu/ Artık gidecek bir yerim kalmadı.” Doğan Kaya, Sivaslı Halk Şairleri adlı eserinde, Celal Dede'yi tutuklamak için köye gelen ancak kısa süre sonra bundan vazgeçtiği belirtilen askerlerle âşığın yaşadığı diyaloğu nakleder (Kaya 2009: 519).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivaslı Halk Şairleri I. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÖZDE TEKİN
Yayın Tarihi: 06.03.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ABDULLAH, Abdullah Aydoğand. 1933 - ö. 25.01.2004Doğum YeriGörüntüle
2VELİ, İğdeciklid. 1794 - ö. 1854Doğum YeriGörüntüle
3BEHCETd. 1864 - ö. 1900Doğum YeriGörüntüle
4RA'ÛF, Mehmed Ra'ûf Bey, İstanbullud. 1881 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
5MİSKİN ELİd. 1881 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞÜKRÎ, Muhammed Şükrî Efendid. 1881 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
7HÜSEYNİ/MAHSUN HÜSEYİN, Hasan Hüseyin Orhand. 1900 - ö. 17.11.1945Ölüm YılıGörüntüle
8OSMANCIKOĞLU, Hamdi Öztosund. 1908 - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
9HASİBE HATUNd. 1880/1885? - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
10ALİ, Ali Bilged. 04.04.1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SÂKİNE HATUN, Sakine Bacıd. 1840 - ö. 1935?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HAKİROĞLU, Cemal Demirellid. 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13EFLÂKÎ, Eflâkî Dede, Eflâkî Ahmed Ârifî, Ârifîd. ? - ö. 1359-60Madde AdıGörüntüle
14RÜŞDÎ, Halîl Efendi, Selaniklid. ? - ö. 1847Madde AdıGörüntüle
15ŞERÎF, Abdurrahman Şerîf Efendid. ? - ö. 1844-45Madde AdıGörüntüle