ÇEŞMÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

19. yüzyılda yaşayan ve asıl adı bilinmeyen Çeşmî, Kastamonuludur. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Yoksul ve perişan bir hayat sürdüğü ve gezgin bir âşık olduğu bilinmektedir (Şenel 1995: 49). Çeşmî, saz çalan âşıklar arasında yetişti. Rivayete göre bir gün saz şairleri kendisine mahlas vermek için Fuzulî’nin Divanı’ndan beyit açarlar; “Defter-i a’mâlimin hattı hatandır siyâh / Kan döker çeşmim hayal ettikçe hevl-i mahşeri" beyti çıkar. O günden sonra Çeşmî mahlasıyla şiirler söyler (Tan 1985: 95). Güçlü bir saz şairidir. Şairin, örneği verilen cinaslı koşması onun şiir kudretini gösterir (Yücel 1993: 72). 

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Şenel, Süleyman (1995). "Kastamonu Halk Şairleri Üzerine". Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi. 27.

Tan, Nail (1985). "Kastamonu Halk Şairleri". Halk Kültürü Dergisi. 2.

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜLŞAH YÜKSEL HALICI
Yayın Tarihi: 27.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Derd-i dilim arttı, yarımın derdim,

Seksende, doksanda, yüzde seyreyle!

Gonca güllerini yârımın derdim,

Gerdanda, dudakta yüzde seyreyle!

 

Sen gelince yıkılırmış yar dedim,

Al hançeri, ur sinemi yar dedim,

Yeter cevr ü cefa etme, yâr dedim,

Cism ü bedenimi yüz de seyreyle!

 

Çeşmiya! Bin gazel yazdım divane,

El bağladım yâra durdum divane,

Dedi: Var yıkıl git behey divane,

Aşkın deryasında yüz de seyreyle!

 

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 395.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Doğum YeriGörüntüle
2VÂHİDÎ, Şeyh Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-1765Doğum YeriGörüntüle
3ANDELÎBÎ, Bülbül Hasand. 16.yy - ö. 16.yyDoğum YeriGörüntüle
4ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Doğum YılıGörüntüle
5VÂHİDÎ, Şeyh Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-1765Doğum YılıGörüntüle
6ANDELÎBÎ, Bülbül Hasand. 16.yy - ö. 16.yyDoğum YılıGörüntüle
7ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Ölüm YılıGörüntüle
8VÂHİDÎ, Şeyh Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-1765Ölüm YılıGörüntüle
9ANDELÎBÎ, Bülbül Hasand. 16.yy - ö. 16.yyÖlüm YılıGörüntüle
10ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11VÂHİDÎ, Şeyh Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-1765Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ANDELÎBÎ, Bülbül Hasand. 16.yy - ö. 16.yyAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Madde AdıGörüntüle
14VÂHİDÎ, Şeyh Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-1765Madde AdıGörüntüle
15ANDELÎBÎ, Bülbül Hasand. 16.yy - ö. 16.yyMadde AdıGörüntüle