Madde Detay
Abdülaziz Halis Çıkıntaş
Hâlis
(d. 1867 / ö. 6 Şubat 1935)
Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl Adı Abdülaziz’dir. Şiirlerinde Hâlis mahlasını kullandı. Diyarbakır’da doğdu. Abdülhamid Niyazi Çıkıntaş’ın küçük kardeşidir. Diyarbakır ve İstanbul’daki kesintili öğrenim yıllarının ardından 1890-1909 yılları arasında muhtelif kaza ve sancaklarda nâiplik görevlerinde bulundu. 31 Mart Vak’ası’nı müteakip, Erganimadeni sancağı nâibiyken İttihatçılar tarafından irtica suçlamasıyla önce Rodos’a, ardından Sinop’a sürüldü. 1914’te Birinci Dünya Savaşı nedeniyle çıkarılan genel aftan yararlanarak önce İstanbul’a, sonra Diyarbakır’a gitti. İttihatçıların iktidardan düşmesiyle, abisinin siyasi nüfuzundan yararlanarak sırasıyla Savur, Çermik ve Derik kaymakam vekilliği görevlerine tayin edildi. Malatya Asliye Mahkemesi üyeliği görevinden 1927’de emekli oldu. 6 Şubat 1935'te vefat eden şair, Mardinkapı mezarlığına defnedildi.
HâltercümesindeTürkçe ve Arapçaya hâkim olduğunu, Kürtçeyi ise Türkçeye mealen manzum çeviriler yapacak kadar bildiğini belirten Çıkıntaş, Tuhfetü’l-Kuds adında basılmamış bir eseri bulunduğundan da söz eder. Daha çok hicviyyeleri ile tanınan şairin, şiir ve inşâ alanında takdire şayan bir yeteneğe ve dil becerisine sahip olduğu kaynaklar tarafından aktarılmaktadır (Beysanoğlu 1997: 242). Dîvânçe’si ve Mem u Zîn tercümesi bulunmaktadır. Şevket Beysanoğlu (1997: 242), Çıkıntaş’ın tercümesinin Türkçe’de yapılmış ikinci Mem u Zîn tercümesi olduğunu elindeki kaynaklara dayandırarak belirtir. 131 sahife ve 58 bahisten oluşan tercümenin mukaddimesinde kaynak eserin yazarı, konusu ve tercüme usulü hakkında bilgiler verilmiştir.
Kaynakça
Beysanoğlu, Şevket (2003). Anıtları ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi. Diyarbakır: Diyarbakır B.B. Yay.
Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Ankara: San Matbaası.
Işık, İhsan (2013). Diyarbakır Ansiklopedisi. C. 1. Ankara: Elvan Yayınları.
Işık, İhsan (2006). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, C. 3. Ankara: Elvan Yay.
Şanlı, Bilal (2013). Osmanlı Dönemi Diyarbakırlı Divân Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KARADENİZYayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Dîvânçe | - / - | - | Şiir |
| Mem u Zîn Tercümesi | - / - | 1906 | Çeviri |
| Tuhfetü'l-Kuds | - / - | - | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Veysi Erdoğan | d. 1982 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | CÂMÎ, Ahmed Câmî Efendi | d. 1713-14 - ö. 1800-01 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | ŞEYHÎ, Şeyhî Mehmed Efendi | d. ? - ö. 1819-20 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | FAKİR/FAKİRÎ, Cafer Serim | d. 1867 - ö. 1932 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | HÜRREMİ/SEFİL SEYYİD, Veliyettin Çelebi | d. 1867 - ö. 1940 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | BEŞİR ELESGER OĞLU | d. 1867 - ö. 1934 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | SIRRI BABA, Hüseyin | d. 1865 - ö. 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | (MEVLEVİ) MEHMET ABDÜLBAKİ | d. 1882 - ö. 25.02.1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | SÂKİNE HATUN, Sakine Bacı | d. 1840 - ö. 1935? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Muzaffer Oruçoğlu | d. 18 Mart 1947 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Hüseyin Avni Cinozoğlu (Hüseyin Akıncı) | d. 1955 - ö. 4 Eylül 2015 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Eşref | d. 1847 - ö. 22 Mayıs 1912 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Tarık Mümtaz Göztepe | d. 1893 - ö. 24 Ocak 1977 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Belkıs Sami Boyar | d. 1894 - ö. 14 Mayıs 1966 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Bezmi Nusret Kaygusuz | d. 10 Şubat 1305/22 Şubat 1890 - ö. 25 Nisan 1961 İzmir | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | MU’ÎDÎ, Mu’îd-zâde Mehmed Mu’îdî Ef. b. Şam Müftüsü Maraşlı Mehmed Ef. b. Mu’îd-zâde Abdülaziz Ef b. Abdurrahman Ef. b. Yusuf Ef. b. Bektût | d. ? - ö. 1584 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | HÂLİS, Ahmed Hâlis Efendi | d. ? - ö. 1777-78 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | HÂLİS, Şeyh Abdurrahman Hâlis Talebânî | d. 1797 - ö. 1858 | Madde Adı | Görüntüle |