Madde Detay
Abdülaziz Halis Çıkıntaş
Hâlis
(d. 1867 / ö. 6 Şubat 1935)
Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl Adı Abdülaziz’dir. Şiirlerinde Hâlis mahlasını kullandı. Diyarbakır’da doğdu. Abdülhamid Niyazi Çıkıntaş’ın küçük kardeşidir. Diyarbakır ve İstanbul’daki kesintili öğrenim yıllarının ardından 1890-1909 yılları arasında muhtelif kaza ve sancaklarda nâiplik görevlerinde bulundu. 31 Mart Vak’ası’nı müteakip, Erganimadeni sancağı nâibiyken İttihatçılar tarafından irtica suçlamasıyla önce Rodos’a, ardından Sinop’a sürüldü. 1914’te Birinci Dünya Savaşı nedeniyle çıkarılan genel aftan yararlanarak önce İstanbul’a, sonra Diyarbakır’a gitti. İttihatçıların iktidardan düşmesiyle, abisinin siyasi nüfuzundan yararlanarak sırasıyla Savur, Çermik ve Derik kaymakam vekilliği görevlerine tayin edildi. Malatya Asliye Mahkemesi üyeliği görevinden 1927’de emekli oldu. 6 Şubat 1935'te vefat eden şair, Mardinkapı mezarlığına defnedildi.
HâltercümesindeTürkçe ve Arapçaya hâkim olduğunu, Kürtçeyi ise Türkçeye mealen manzum çeviriler yapacak kadar bildiğini belirten Çıkıntaş, Tuhfetü’l-Kuds adında basılmamış bir eseri bulunduğundan da söz eder. Daha çok hicviyyeleri ile tanınan şairin, şiir ve inşâ alanında takdire şayan bir yeteneğe ve dil becerisine sahip olduğu kaynaklar tarafından aktarılmaktadır (Beysanoğlu 1997: 242). Dîvânçe’si ve Mem u Zîn tercümesi bulunmaktadır. Şevket Beysanoğlu (1997: 242), Çıkıntaş’ın tercümesinin Türkçe’de yapılmış ikinci Mem u Zîn tercümesi olduğunu elindeki kaynaklara dayandırarak belirtir. 131 sahife ve 58 bahisten oluşan tercümenin mukaddimesinde kaynak eserin yazarı, konusu ve tercüme usulü hakkında bilgiler verilmiştir.
Kaynakça
Beysanoğlu, Şevket (2003). Anıtları ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi. Diyarbakır: Diyarbakır B.B. Yay.
Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Ankara: San Matbaası.
Işık, İhsan (2013). Diyarbakır Ansiklopedisi. C. 1. Ankara: Elvan Yayınları.
Işık, İhsan (2006). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, C. 3. Ankara: Elvan Yay.
Şanlı, Bilal (2013). Osmanlı Dönemi Diyarbakırlı Divân Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KARADENİZYayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Dîvânçe | - / - | - | Şiir |
| Mem u Zîn Tercümesi | - / - | 1906 | Çeviri |
| Tuhfetü'l-Kuds | - / - | - | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ZEKÂYÎ, Ahmed Efendi | d. 1853 - ö. 1920 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Ömer Vehbi Hatipoğlu | d. 07 Nisan 1953 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | HURİ, Bektaş (Onbaşı) | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Velet Çelebi İzbudak | d. 16 Temmuz 1867 - ö. 4 Mayıs 1953 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | FERKÎ, İbrahim Sipahi | d. 1867 - ö. 1908 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Abdullah Sabri | d. 1 Temmuz 1867 - ö. 21 Temmuz 1939 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | (MEVLEVİ) MEHMET ABDÜLBAKİ | d. 1882 - ö. 25.02.1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkı | d. 1884 - ö. 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | HULUSİ (ŞEYH HULUSİ) | d. 1873 - ö. 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Nursel Uyar Dalkılıç | d. 1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | İbrahim Balaban | d. 1921 - ö. 9 Haziran 2019 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Cem Kertiş | d. 1978 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Hamdi Nüzhet Çançar | d. 1890 - ö. 15 Haziran 1957 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Sermet Muhtar Alus | d. 28 Mayıs 1887 - ö. 20 Mayıs 1952 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Halil İbrahim Akçam | d. 1885 - ö. 5 Eylül 1956 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Abdülhamit Niyazi Çıkıntaş | d. 1856 - ö. 11 Ocak 1934 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | HAKÎKÎ-ZÂDE, Abdülazîz İzzî Efendi | d. ? - ö. 1694-95 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | ABDÜLAZİZ, Ümmü'l-Veled-zâde | d. ? - ö. 1543-1545/ | Madde Adı | Görüntüle |