CİVÂNÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bazı kaynaklara göre Tırhalalı bazılarına göre ise Edirnelidir. Kadı-zâde olarak bilinir. Edirne’de Kemâl Paşa-zâde’den mülazım olduktan sonra çeşitli yerlerde kadılıklarda bulunmuştur. Âşık Çelebi Kemâl Paşa-zâde’nin çok iyilik ve yardımını gördüğünü kaydetmektedir. Son olarak Vize kadısı iken, Sicill-i Osmanî’ye göre 950/1543/44’den sonra ölmüştür. Kınalı-zâde Hasan Çelebi, şiirlerinin güzel olduğunu ve latîfe söylemede usta olduğunu kaydettiği Civânî’nin Kili’de kadıyken söylediği bir gazeline Hâşimî’nin, Gulâmî’nin ve kendinin yazdığı nazirelerden örnekler verir. Âşık Çelebi, şairin mahlasına uygun olarak yaptığı nitelemelere göre şair “civân”lara düşkün, hoş yaradılışlı, zevk ehli ve latîfe söyleyen bir şair imiş. Civânî’nin Pervâne Bey Mecmuası’nda yedi, Mecma’u’n-Nezâ’ir’de üç gazeli bulunmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Cunbur, Müjgan (2002). “Civânî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 2. Ankara: AKM Yay. 468.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C.1.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 131a, 190b, 317b…

Şemseddîn Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. İstanbul: Mihrân Matbaası.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). "Civânî". C. 2. İstanbul: Dergâh Yay. 80.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 06.09.2013
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

  Gazel

 Çerh ayırmasun beni gün yüzlü mâhumdan benüm

 Yoksa göge boyanur dûd-ı siyâhumdan benüm

 Görinen hurşîd sanmañ kubbe-i eflâkde

 Od yanar başında çerhüñ nâr-ı âhumdan benüm

 Sînemi karşu siper itdügüm oldıysa günâh

 Geçsün ey kaşı kemân tîrüñ günâhumdan benüm

 Merd-i ışkum dakdı bir zerrîn otaga başına

 Şu’le-i âhum ki çıkmışdur külâhumdan benüm

 Âteş-i ruhsârına bakdugumı gördi tabîb

 Hükm idüp mecnûnlıgum bildi nigâhumdan benüm

 Men’ idüp komaz atı ayagına ruh komaga

 Ben bu zulm ü cevri ummazdum o şâhumdan benüm

 Eşk ile âhum zemîn ü âsmânı kapladı

 Şâh-ı ışkam yir ü gök toldı sipâhumdan benüm

 Ben Civânî’yem tarîk-i ışkı itdüm ihtiyâr

 Dönüşüm yok ey tarîkat pîri râhumdan benüm

(Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]. 1731.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552Doğum YeriGörüntüle
3KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıDoğum YeriGörüntüle
4Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552Doğum YılıGörüntüle
6KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıDoğum YılıGörüntüle
7Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552Ölüm YılıGörüntüle
9KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıÖlüm YılıGörüntüle
10Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552MeslekGörüntüle
12KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıMeslekGörüntüle
13Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Esmahan Aykold. 12 Mart 1970 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ATÂ, Hekim Sinânoğlud. ? - ö. 1552Madde AdıGörüntüle
18KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlud. ? - ö. 1512 civarıMadde AdıGörüntüle