Madde Detay

Derviş Mahmud 19. yüzyıl Azerbaycan sahası âşıklarındandır. Doğum ve ölüm tarihi bilinmemektedir. Kesin olmamakla birlikte Gazah bölgesinin Şıhlı köyünde yaşadığı rivayet edilmektedir. Hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır ve günümüze ulaşan fazla şiiri yoktur. Ancak tespit edilen şiirleri incelendiğinde, Derviş Mahmud'un, âşıklık sanatını iyi bilen, dil ve üslup açısından başarılı bir âşık olduğu söylenebilir. Tespit edilen şiirlerindeki dil ve üsluba bakılarak iyi bir eğitim gördüğü söylenebilir. Şiirlerinde konu olarak; aşk, ayrılık ve hayattan şikâyet gibi konuları işlemiştir. Tespit edilen sınırlı sayıdaki şiirlerinin tamamı hece vezniyle söylenmiş olup koşma şeklindedir. Dili, dönemine göre açık ve anlaşılırdır. 

Sakaoğlu, Saim, Ali Berat Alptekin, Esma Şimşek (1986). Azerbaycan Âşıkları ve Halk Şairleri. C. 2. İstanbul: Halk Kültürü Yay.

Sazım Sözüm (1978). Bakü: yyy.
 

Koşma

Gazah gezasında, Kür gırağında
Bir gül-i hendanım galıb ağlaram
Dide-yi cadusi, hal-i hindusi
Meni sehralara salıb ağlaram

Galmayıb alemde yar-i gemharım
Kesilmez ruz ü şeb lale-yi zarım
Dehi bu yerlerde yohdur gerarım
Eşgimi bu yerler alıb ağlaram

Ah çekende ahım erşe çekilir
Gemler ile bu ciyerim sökülür
Ganlı yaşım sel sel olub tökülür
Damlalarım derya olub ağlaram

Bu dünyanın çoh olubdur cefası
Cefasına deymez zövgi, sefası
Guşumda seslenir getmek sedası
Üreyim hesretle dolub, ağlaram.

Sakaoğlu, Saim, Ali Berat Alptekin, Esma Şimşek (1986). Azerbaycan Âşıkları ve Halk Şairleri. C. 2. İstanbul: Halk Kültürü Yay. 89.