DÜRRÎ, Dürrî Çelebi

(d. ?/? - ö. 900’den sonra/1494-5’ten sonra)
divan şiiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Dürrî mahlaslı şairin asıl adı, doğum tarihi ve eğitimi hakkında biyografik kaynaklarda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Tuhfe-i Nâilî’de “Çelebi” nisbesiyle anılmaktadır (Tuman 2001: 279). Üsküplüdür. Hakkındaki en ayrıntılı bilgiyi veren Latîfî, onun kâtiplik ve hattâtlık yaptığını belirtmektedir (Canım 2000: 258). Mala mülke önem vermediği bilinen Dürrî için (İsen 1997: 134), Kâmûsu’l-A’lâm’da (Şemsettin Sâmi 1996: 2139), “dervîş-nihâd ve fakr u kanaate mâil bir zât” (derviş yaratılışlı, yoksulluk ve kanaata meyilli) denmektedir. Latifî Tezkiresi’nde (Canım 2000: 258) ise, “latîfe-gûy u hande-rûy ve ferhunde-hûy kimesne idi” ifadesiyle onun “hoş sohbet, güler yüzlü, iyi huylu” biri olduğuna değinilmektedir. Mehmed Süreyyâ (Keskin vd. 1996: 371) ve Nâil Tuman (2001: 279) Dürrî’nin 900/1494-5’ten sonra öldüğünü belirtilmekteyse de Ergun (1936-1945: 1191), bu tarihin kesin olmadığını ifade etmektedir. Kaynaklarda şairin eser yazıp yazmadığına dair bir kayıt yoktur, sadece şiirlerinden örnekler mevcuttur. Nitekim Latîfî, onun Cullâbî ile karşılıklı söyledikleri beyitleri aktarmakta, şiirlerinde işlediği konuların da büyük oranda fakirlikle ilgili olduğunu söylemektedir (Canım 2000: 258). Kimi araştırmacılar da şairin, manzumelerinde atasözü ve deyimlere geniş biçimde yer verdiğini (Nureski 2006: 47), şiirlerini “rintçe söyleyiş”le kaleme aldığını ifade etmektedir (İsen 1997: 134).

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Cunbur, Müjgan (2003). “Dürrî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 3. Ankara: AKM Yay. 225.

Ergun, Saadettin Nüzhet (1936-1945). Türk Şairleri. C. III. İstanbul.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (hzl.) (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (1997). “Kültür Tarihimizde Üsküp ve Üsküplü Divan Şairleri”. Ötelerden bir Ses. Ankara: Akçağ Yay. 131-142.

Keskin, Mustafa, A. Öztürk, R. Tosun (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. II. İstanbul: Sebil Yayınevi.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Nureski, Dzuneis (2006). Tezkirelere Göre Makedonya Şehirlerinden Yetişen Divan Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014].

Şemsettin Sâmi (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). C. 2. “Dürrî (Üsküplü)”. İstanbul: Dergâh Yay. 401.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HANİFE KONCU
Yayın Tarihi: 30.10.2014
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Matla’

Ey hâce fakr u fâkamuz mâl ü gınâya virmezüz

Bu köhne şâl ü hırkayı atlas kabâya virmezüz

(Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014]. 314.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Doğum YeriGörüntüle
2EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680Doğum YeriGörüntüle
3Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002Doğum YeriGörüntüle
4Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Doğum YılıGörüntüle
5EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680Doğum YılıGörüntüle
6Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002Doğum YılıGörüntüle
7Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680Ölüm YılıGörüntüle
9Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002Ölüm YılıGörüntüle
10Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016MeslekGörüntüle
11EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680MeslekGörüntüle
12Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002MeslekGörüntüle
13Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Madde AdıGörüntüle
17EMÎNÎ, Alaybeyi-zâde Mekkî Mehmed Emîn Efendid. 1611-12 - ö. Haziran-Temmuz 1680Madde AdıGörüntüle
18Mustafa Karahasand. 14 Temmuz 1920 - ö. 11 Mart 2002Madde AdıGörüntüle