Madde Detay

Asıl adı Hibetullah’tır. Kayserilidir. Doğum tarihi bilinmemekle birlikte Ahdî Tezkiresi’nin yazıldığında ( 971/ 1563) henüz “dânişmend tâifesinden” olduğuna göre 1540’lı yılların başında doğmuş olması gerekir. Hz. Muhammed soyundan gelen seyyidlerdendir. Mehmed Süreyyâ, Şam kadısı Abdülfettah Efendi ve İbâd Çelebi’nin şairin dayıları olduğunu bildirmektedir. Nakşibendî tarikatine intisap maksadıyla İstanbul’a gelerek Hekim Çelebi Efendi’nin dergâhına girdikten sonra dergâhtakilerin isteği üzerine ilim yolunu seçti. Atâullah Efendi’den mülâzım olup kadılığa başladı. 1023/1614/15’de ölen şairin nerede öldüğü bilinmemektedir. Furûğî’nin Türkçe ve Farsça şiirleri araştırmaktan geri durmadığını bildiren Ahdî “ışık dolu, parlaklık saçan ve âşıkâne” şeklinde değerlendirdiği şiirlerinin akranları arasında oldukça beğenildiğini ifade etmekte, Beyânî de Furûğî’nin özellikle muammâlarıyla tanındığını söylemektedir.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay.

Köksal, M. Fatih (2004). “Fürûğî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 4. Ankara: AKM Yay. 97.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

  Gazel

 Nihâl-i kadd-i dil-cûyun senün şâh-ı gül-i terdür

 Dehânun tâze gonca ruhlarun gül-berg-i ahmerdür

 Görince hâlüni rûyunda gördi merdüm-i dîde

 Karârı gönlümün zülfünde ey meh-rû mukarrerdür

 Gubâr-ı hattı zâhir olalı rûyında cânânun

 Dilâ âyîne-i ehl-i safâ haylî mükedderdür

 Riyâsı cennetün zâhid sana ayvası elması

 Ki sîb-i gabgab-ı sîmîni yârun bana bihterdür

 Aceb mi mûrlar cem’ olsa la’li üzre dildârun

 Leb-i şîrîn-i cân-bahşı Furûğî şehd ü şekkerdür

(Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay. 69)