HÂKÎ, Hâkî-i Kastamonî, Hâkî Efendi

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kastamonuludur. Candaroğullarından İsmâîl Bey (beylik dönemi: 1443-1461) zamanında yaşamıştır. Verilen bilgiye göre Hâkî, dönemin vezirlerinden birine caize ümidiyle kaside sunmuş, fakat karşılık göremeyince makam sahibi kişilerin cömert olması gerektiğini anlatan şu kıt’ayı yazmıştır:

Kerem ehli makâmıdur bu sadr

Bu ululuk ya bî-sehâ nic’olur

Gel begüm sen vezâreti bana vir

Beni medh eyle gör atâ nic’olur (Canım 2000: 243)

Hâkî, Anadolu’da yetişen şairlerin ilklerindendir. Yaşadığı dönemin tanınan ve Dîvân’ının çok rağbet gördüğü belirtilen usta şairlerindendir. Ancak şiirleri zamanla unutulmuştur. Tezkirelerde sözü edilen Dîvân’ı ise bugün elimizde bulunmamaktadır. Latîfî Tezkiresi’nde aşağıdaki beyit, Hâkî Dîvânı’nın başında yer alan matla beyti olarak verilmiştir. Matlaın kafiyesinin “nun” harfi olmasından hareketle Dîvân’ın mürettep olmadığı iddia edilebilir:

Ey murâd-ı mü’min ü tersâ mu’în-i merd ü zen

Kudretündür taşı geh mercân u geh mermer düzen (Canım 2000: 243).

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1999). Latîfî Tezkiresi. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (2010). Klasik Türk Edebiyatının Peşinden. Ankara: Grafiker Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. C. 1. Ankara: TTK Yay.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 08.11.2013
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Matla’ 

Ey çâre-i bî-çâregân rahm eyle ben bî-çâreye

Senden ki çâre olmaya dahi ne çâre çareye

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 243.)

Beyt  

Dostlar çâk-i girîbânum görüp ayb itmenüz

Ben dahi bir pârsâyidüm ki rüsvâ kıldı aşk

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 243.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ŞÂVUR/ŞÂVERd. ? - ö. 1553Doğum YeriGörüntüle
3NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Doğum YeriGörüntüle
4Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ŞÂVUR/ŞÂVERd. ? - ö. 1553Doğum YılıGörüntüle
6NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ŞÂVUR/ŞÂVERd. ? - ö. 1553Ölüm YılıGörüntüle
9NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Ölüm YılıGörüntüle
10Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ŞÂVUR/ŞÂVERd. ? - ö. 1553Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ŞÂVUR/ŞÂVERd. ? - ö. 1553Madde AdıGörüntüle
15NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Madde AdıGörüntüle