Madde Detay

Bağdat’ta doğan Hâlî’nin hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Babası aslen Bosnalıdır. Kuloğlu bir sipahi olan Hâlî Bey, birçok defa Anadolu ve Acem topraklarına giderek padişah hizmetinde bulunmuştur. Çeşitli alanlarda bilgi sahibi olmasının yanında tasavvufta da bir hayli mertebe kaydeden Hâlî Bey’in ölüm tarihi hakkında elde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak hayatı hakkında bilgi veren tek tezkire olan Ahdî’nin Gülşen-i Şu’arâ’sında ölümüyle ilgili herhangi bir kayıt bulunmamasından hareketle şairin, bu tezkirenin yazıldığı tarih olan 971/1563 yılında hayatta olduğu düşünülebilir.

Hâlî Bey’in herhangi bir eserinin olup olmadığı bilinmemektedir. Ahdî’ye göre kimsenin üzerinde olumsuz bir değerlendirmesinin olmadığı Türkçe ve Farsça birçok parlak gazel ve çeşitli şiirler yazmıştır (Solmaz 2005: 266).

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâ'sı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Gazel

Der reh-i ‘ışk-ı cevânan cân-feşânîhâ konîm

Z’ân ki der pîrî besî yâd-ı cevânîhâ konîm

Ez hûn-ı dîde est merâ rûy-i zerd surh

Verne ki dîde est ruh-ı ehl-i derd surh

Mâ terk-i bâde-i tarab-efzâ nemî konîm

Herkes ki mî koned be koned mâ nemî konîm

Sûret-i ‘âlem diger-gûn şod zi eşk-i âl-i men

K’ey be în sûret be-’arz-ı û resed ahvâl-i men

‘Âşıkam her dem be-derd-i ‘ışk vâkıf nîst yâr

Hâlî’yem âgeh nemî gerded kesî ez hâlî men

xxx

Ey münevver senün envârun ile mihrle mâh

Dün ü gün hıdmetüne mihr ile mâh iki güvâh

Sâye hem şâm-ı firâkun bana hem-râh olmaz

Sen meger eyleyesin sâye-i lutfun hem-râh

Nîm bismil ne koyupsuın men-i mihnet-zedeyi

Ger murâdun beni öldürmek ise Bismillâh

 (Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 266-67).