Madde Detay

Gelibolu’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Bir imamın oğludur. Öğrenim görerek Sinan Efendi’den mülazım oldu. Kadılık yaptı. Tuhfe-i Nâilî’de II. Selim (1566-1574), Sicill-i Osmânî’de ise III. Murad dönemi (1574-1595)’nde öldüğü kayıtlıdır.

Hükmî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır.

Ahdî, Hükmî’nin gönle hoş gelen renkli şiirlerinin olduğunu belirterek onun cinasta ve hayalde Emrî’nin, dilde ve söyleyiş tarzında da Amrî’nin takipçisi olduğunu söyler (Solmaz 2005: 274). Hasan Çelebi de Hükmî’nin şiirleri ve şairliğinden övgüyle bahseder (Eyduran 2009: 245-46). Gelibolulu Âlî ise şairin şiirlerinin övülecek bir yönünün bulunmadığını, şiirlerinin büyük çoğunluğunun mülemma şeklinde olduğunu belirtir (İsen 1994: 302).

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 3. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Tenkitli Metin. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mecmû’a-i Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet Koleksiyonu 479. vr. 21b.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâ'sı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Gazel

Âl ile aldı aklumı dilber perî gibi

Reftâr u nâza başladı kebk ü perî gibi

‘Aşkun hevâsı ile belâ râhına düşüp

Gezdüm diyâr-ı gurbeti ben serserî gibi

Devr-i kamerde encüm ü eflâki seyr ider

Mihr-i münîr rûyuna hep müşterî gibi

Gam potasında kalbümi kâl ideli bu ‘aşk

‘Ayn-ı zer eyledi beni ol zergerî gibi

Çeşmüm lebine meyl ide Hükmî ‘acebleme

Sarrâfdur o la’l-i bilûr cevheri gibi

(Mecmû’a-i Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı. Muallim Cevdet Koleksiyonu 479. vr. 21b).