Madde Detay

Aslı adı Ahmed’dir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Manisalıdır. Kâmil ile ilgili biyografi kaynaklarının verdiği bu temel bilgiler dışında “adem” redifli şiire yazdığı şerhte de bazı bilgiler vardır. Beşiktaş Mevlevihane'si şeyhi Nazif Dede’nin müridi olduğu anlaşılmaktadır. Kâmil, pek çok memlekete seyahat etti ve buralarda karşılaştığı âlim ve sûfilerin sohbetlerine katıldı. 8 Şaban 1068 / 11 Mayıs 1658’de vefat etti. Mezarı Mevlevihane karşısında Pınarbaşı mezaristanındadır. Şair, şiirde Kâmil mahlasını kullandı. (Dağlar, 2008: 335-371)

Eserleri:
1. Kaside-yi Adem li-Kamil-i Mevlevi: “adem” redifli şiirine şairin kendisinin yazdığı şerhtir. (Dağlar 2008: 335-371)

2. Da’ire-yi Vahdet Şerhi: Bu eserin adı “adem” redifli şiire yazdığı şerhte geçmektedir. (Dağlar 2008: 346)

Kâmil-i Mevlevi’nin tasavvufi konulardaki fikirlerine bakılacak olursa, bir kısım sufi ve âlimin haşrin ruhani olduğunu savunmalarına karşılık Kamil-i Mevlevi haşrin cismani olduğu üzerinde durur. Varlıkla ilgili olarak da O vahdet-i vücûd ilkesinden hareketle Allah’tan başka bir şeyin var olduğunu kabul etmez. Ademi, adem-i mutlak ve adem-i izafi diye iki şekilde ele alan Kâmil-i Mevlevi adem-i mutlakla “fenâ fi’t-tevhid” (birlikte yok olma) ve “âmâ” (körlük, görmezlik), adem-i izâfî ile de “a’yân-ı sâbite”yi kastetmektedir; O'nun şiirinde ve şerhinde adem “kârgâh-ı Îlâhi”dir. (Dağlar 2008: 350)

Ali Enver (1309). Semâhane-yi Edeb. İstanbul: Âlem Matbaası. 211-212.

Dağlar, Abdülkadir (2008). “Kâmilî-i Mevlevî’nin Kendi Şiirine Tuttuğu Ayna: Adem Kasidesi ve Şerhi”. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic.  (3/4): 335-371.

Genç, İlhan (2000). Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 461.

Gölpınarlı, Abdulbaki (1967). Mevlana Müzesi Yazmalar Kataloğu. C. 1. Ankara. TTK: 257.

İsmail Belîğ (1998). Nuhbetü’l-Âsâr li-Zeyl-i Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 348.

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.) (2003). Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri ve Ahmet Remzi Akyürek Miftahu’l-Kütüb ve Esami-i Müellifin. C.2.  Ankara  Bizim Büro Yay. 390-391.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 843-844.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. Şakâyık-ı Nu'mâniye ve Zeyilleri. İstanbul: Çağrı Yay. 688.
 

Fe’ilâtün Fe’ilâtün Fe’ilâtün Fe’ilün

Dil-güşâ olsa n’ola lutf-ı hevâ-yı nevrûz

Bezl ider câm-ı Cem’i zevk u safâ-yı nev-rûz

Bâis-i nâtıka-pîrâye-i murgân-ı çemen

Bâreke’llâh zihî ‘ukde-güşâ-yı nev-rûz

Gâlibâ zâde-i gülzâr-ı behişt-ârâdır

Dehri teşrîf iden hüsn ü behâ-yı nev-rûz

Demidür bülbül- i şeydâ ne kadar mest olsa

Her gülün sâgarı destinde berâ-yı nev-rûz

Hâne-i dilleri bezm-i feraha tahsîsen

Eyledi tahliye ferrâş-ı sabâ-yı nev-rûz

(Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. Şakâyık-ı Nu'mâniye ve Zeyilleri. İstanbul: Çağrı Yay. 688.)