MEHDÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bursalıdır. Latîfî Tezkiresi’nde (1314: 319) Mehdî’nin, “şairlerin eskilerinden ve eskilerin de bilginlerinden” olduğu, Fâtih Sultân Mehmed’in en makbul sohbet arkadaşları arasında yer aldığı belirtilmektedir. Künhü’l-Ahbâr’da (İsen 1994: 145) ise, daha şiiri tam olarak olgunlaşmamışken Fâtih'in izniyle şairlerinin arasına katıldığına değinilmektedir. II. Bâyezîd devrinde (1482-1512) ölmüştür. Mehdî’nin, Eğridirli Hâcı Kemâl’in Câmi’u’n-Nezâ’ir’inde bir dîvânçe teşkil edecek miktarda (72 adet) şiirinin bulunması, günümüze şöhreti ulaşmasa da devrinde ne kadar çok ilgi gördüğünün açık bir işaretidir. Yine büyük kısmı zemin şiir olan bu şiirlere, başta Ahmed Paşa ve Edirneli Hafî olmak üzere Necâtî Bey, Nizâmî, Adnî, Cem Sultân gibi devrin önde gelen şairlerinin de aralarında bulunduğu onlarca şairin nazireler yazmış olması da Mehdî’nin dönemindeki şöhretini göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Ayrıca şairin, Pervâne Bey Mecmû’ası’nda 2, Mecma’u’n-Nezâ’ir’de de 1 şiiri bulunmaktadır. Latîfî (1314: 319); Fâtih Sultan Mehmed’le karşılaştığında şifahen söyleyiverdiği “Bir gün felegün tablı kim öter idi güm güm / Sincâb-ı sehâb üzre ki geymiş idi kâkum” matla’lı gazelini tezkiresine aldığı Mehdî’nin, şuh yaradılışlı, güler yüzlü, çabuk kavrayan, hazır cevap ve yetenekli biri olduğunu belirtmiştir. Gelibolulu Âlî (İsen 1994: 145) ise, onun edasını ham, garâbet gösteren sözlerini ıslaha muhtaç gördüğünü vurgulamak suretiyle şiirlerini beğenmediğini işaret etmiştir. 

Kaynakça

Eğridirli Hâcı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi. No. 5782. vr. 59b, 66a, 76b…

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 19.08.2013].

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 364b, 448b.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 02.10.2013
Güncelleme Tarihi: 04.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gözümi pür kıldugı yolında toz ile şimâl

Ol mesel ögine düşmiş eylük eyle suya sal

 

Merdüm-i çeşmüm dilerdi sal idüp deryâ geçe

Kendüsi gark-âb oldı kaldı su_üstinde hayâl

 

Zehr-i kej-düm gibi düşmen sözi kâr itdi dile

Ey sanem aymag içün zülfün salıncagında sal

 

Zülfün ile ömr-i düşmen gibi didüm hecrüne

Gussa yokdur bana senden ger uzan u ger kısal

 

Sen perînün ışkıle Mehdî delürdi şöyle kim

Tolanur dünyâyı bilmez ol ne tuşdur bu ne sal

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 19.08.2013]. 1539.)

 

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Doğum YeriGörüntüle
2SEHMÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1651-52Doğum YeriGörüntüle
3İbrahim Balaband. 1921 - ö. 9 Haziran 2019Doğum YeriGörüntüle
4NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Doğum YılıGörüntüle
5SEHMÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1651-52Doğum YılıGörüntüle
6İbrahim Balaband. 1921 - ö. 9 Haziran 2019Doğum YılıGörüntüle
7NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Ölüm YılıGörüntüle
8SEHMÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1651-52Ölüm YılıGörüntüle
9İbrahim Balaband. 1921 - ö. 9 Haziran 2019Ölüm YılıGörüntüle
10NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SEHMÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1651-52Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İbrahim Balaband. 1921 - ö. 9 Haziran 2019Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Madde AdıGörüntüle
14SEHMÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1651-52Madde AdıGörüntüle
15İbrahim Balaband. 1921 - ö. 9 Haziran 2019Madde AdıGörüntüle