Madde Detay
MEHMET ÇAKIRTAŞ
(d. 1920 / ö. 01.11.1988)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Şair ve yazar Mehmet Çakırtaş 1920'de Balıkesir'in Balya (Edremit) ilçesinde doğmuştur. Ortaokulu dışarıdan bitirmiştir. Usta-çırak geleneğinin dışında kendi kendini yetiştirmiştir. Uzun yıllar Ankara'da yaşamıştır. Bu sebeple "kentli bir halk ozanı" denilebilir. Âşık, Ankara'da 1947-1961 yılları arasında Maden Tetkik Arama Enstitüsünde memur olarak çalışmıştır. Âşık buradaki işinden ayrıldıktan sonra Zafer ve Yeni Gün gazetesinde baş düzeltmen olarak görev yapmıştır. Âşığın son çalışma yeri Türkiye Kömür İşletmeleri olmuştur. 1979 yılında emekli olan şair, 1 Kasım 1988 tarihinde vefat etmiştir (Arısoy 1985: 479; www.edebiyatdunyamiz.com).
Mehmet Çakırtaş; ortaokul yıllarında şiirle tanışmış, babasının saz şairi olmasından dolayı halk şiirine ilgi duymuştur. Şiirlerini genellikle irticalen söyleyen Mehmet Çakırtaş’ın ilk şiirleri yetişmesine katkı sağlayan Çınaraltı dergisinde yayımlanmıştır. Şiirleri âşık tarzına yakın olup birçoğu bestelenmiştir. Âşık tarzına yeni bir hamle getiren şair; sade bir dille, hece ölçüsünde şiirler yazmış, halk şiirinin izinden gitmiştir. Çakırtaş’ın şiirleri söyleyiş tarzı Köroğlu gibi yiğit, Karacaoğlan gibi âşık, bazen de Yunus gibi tasavvufî-mistik karakterdedir. Şiirlerinde doğa, yurt, gurbet, vuslat vb. şeklinde geniş bir tema çeşitliliği olan şair, sevda şiirlerini yoğun olarak işlemiştir. Çakırtaş şiirlerinde; Edremit, Konya, Kazdağı, Isparta, Ankara, Kıbrıs şeklinde yurdun çeşitli yörelerinden tablolar çizmiştir (Dizdaroğlu 1957: 524-526; Gözler 1989: 77; Tekin 1995: 483; Yardım 2012: 270).
Kaynakça
Arısoy, Sunullah (1985). Türk Halk Şiiri Antolojisi. İstanbul: Bilgi Yayınevi.
Dizdaroğlu, Hikmet (1957). "İki Şiir Kitabı [Nedim Çapman: Okyanusun Ötesi; Mehmet Çakırtaş: Gün Dönümünden Sonra". Türk Dili Dergisi. C: VI. 69: 523-526.
Gözler, H. Fethi (1989). Edebiyatımızdaki Dinî, Hikmetli ve Tasavvufî Manzum Sözlerden Bir Demet. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
http://www.edebiyatdunyamiz.com/index.php/makaleler/yazarlarimiz-makaleleri/1330-mehmet-cakirtas) [erişim tarihi: 16.01.2019].
Tekin, Arslan (1995). Edebiyatımızda İsimler ve Terimler. İstanbul: Ötüken Yay.
Yardım, Mehmet Nuri (2012). Edebiyatımızın Güleryüzü. İstanbul: Yağmur Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. ERDEM AKINYayın Tarihi: 25.03.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
Yayın Tarihi: 25.03.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Gündönümü | AR Basımevi / Ankara | 1949 | Şiir |
| Çakırtaş'tan Damlalar | Doğuş Matbaası / Ankara | 1945 | Şiir |
| Gündönümünden Sonra | ? / ? | 1957 | Şiir |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Feyza Hepçilingirler | d. 26 Ocak 1948 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | İŞTİYÂKÎ | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | BESîM, Manyâsî Seyyid Mustafâ Efendi | d. ? - ö. Aralık-Ocak 1764-65 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Nazım Dündar Sayılan | d. 1920 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ABDULLAH YURTSEVER | d. 1920 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Ömer Faruk Toprak | d. 14 Şubat 1920 - ö. 20 Ağustos 1979 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Nazım Dündar Sayılan | d. 1920 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ABDULLAH YURTSEVER | d. 1920 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Ömer Faruk Toprak | d. 14 Şubat 1920 - ö. 20 Ağustos 1979 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Nazım Dündar Sayılan | d. 1920 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | ABDULLAH YURTSEVER | d. 1920 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Ömer Faruk Toprak | d. 14 Şubat 1920 - ö. 20 Ağustos 1979 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Nazım Dündar Sayılan | d. 1920 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | ABDULLAH YURTSEVER | d. 1920 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Ömer Faruk Toprak | d. 14 Şubat 1920 - ö. 20 Ağustos 1979 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Nazım Dündar Sayılan | d. 1920 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ABDULLAH YURTSEVER | d. 1920 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Ömer Faruk Toprak | d. 14 Şubat 1920 - ö. 20 Ağustos 1979 | Madde Adı | Görüntüle |