MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEMAL AĞAd. 1900\'lerin başı - ö. 2001Doğum YeriGörüntüle
2HASAN GAFFARîd. 1935 - ö. 01.08.1994Doğum YeriGörüntüle
3ERGÜLOĞLU, Erol Ergani Ergüld. 29.07.1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ETHEM, İbrahim Ethem Arıkand. 1892 - ö. 1965Doğum YılıGörüntüle
5Burhan Cahit Morkayad. 1892 - ö. 20 Ocak 1949Doğum YılıGörüntüle
6Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Doğum YılıGörüntüle
7KEMÂLÎ, Osman Kemâlî Ozand. 1862 - ö. 08.01.1954Ölüm YılıGörüntüle
8Şükrü Osman Şenozand. 1875 - ö. 3 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
9M. Ayaz İshaki İdillid. 23 Şubat 1878 - ö. 22 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
10KIZILTUĞ, Ali Kızıltuğd. 1944 - ö. 13.12.2017MeslekGörüntüle
11ADVİYE BACI, Adviye Kocad. 1930 - ö. 17.10.1997MeslekGörüntüle
12MURTEZA HESENHÂNÎd. 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MUHAMMET-ZÜLFİKAR, Muhammet Kılıçd. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GÜLHANIM, Gülhanım Yıldırımd. 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15OZAN BİLGİN, Bilgin Çakmakd. 06.07.1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SABRİd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KUL SEMAÎ, Muharrem Oylumd. 1933 - ö. 10.10.1995Madde AdıGörüntüle
18ÜLKER, Hümmet Elioğlu Elizaded. 1907 - ö. 1941Madde AdıGörüntüle