MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAĞI YEHYA OĞLUd. 1880? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALİ SEZERd. 10.10.1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3PENAHOV, Penah Eleskeroğlud. 1926 - ö. 1978-1979?Doğum YeriGörüntüle
4KUL ABDULLAH, Abdullah Kösed. 1892 - ö. 1997Doğum YılıGörüntüle
5SALİH, Törnüklü Şeyh Salihd. 1892 - ö. 1956Doğum YılıGörüntüle
6Murat Urazd. 14 Eylül 1892 (1894) - ö. 10 Aralık 1981Doğum YılıGörüntüle
7Remzi Oğuz Arıkd. 15 Temmuz 1899 - ö. 3 Nisan 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Mahmut Şevket Özdönmezd. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Efzayiş Suat Yalçınd. 1894 - ö. 27 Ocak 1954Ölüm YılıGörüntüle
10AHMET, Ahmet Turan Doğruyold. 1929 - ö. 2006MeslekGörüntüle
11SANDRO KAVRELİŞVİLİd. 1880 - ö. 1971MeslekGörüntüle
12SERHATLI LEMİN, Lemin Gülderend. 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SEYYÂHÎ/DEVRÂNÎ/İMAMOĞLU/SAMİMî/NURİ ŞAHİNOĞLU, Bekir Sami Özsoyd. 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KUL MURTAZA/KUL ŞİRİNİ, Murtaza Şirind. 10.10.1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUSTAFA, Mustafa Altınkaynakd. 1868 - ö. 1941Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MİCMERÎ, Çankırılıd. ? - ö. 1857/1858Madde AdıGörüntüle
17MUHTAR KURBANPURd. 1921 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18YARANÎ, Cengiz Ayd. 18.10.1946 - ö. 26.11.2015Madde AdıGörüntüle