MOLLA HALİL, Tarsuslu

(d. 1181/1767 - ö. 1225/1810)
âşık
(Âşık / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Halil Efendi 1181 (1767-68)’de Gülek yaylasında doğmuştur. Gülek Kalesi harap olmadan evvel orada oturmuş ve ara sıra da Çuburbağ denilen köyde bulunmuştur (Akgündüz 1993: 470; Aksoy 2006: 32). Tarsus Halil Efendi olarak bilinen Molla Halil Efendi, Mısırlı İbrahim Paşa’nın Gülek’i istilası zamanında hayatta bulunup iki sene sonra ölmüştür. Diğer bir rivayete göre Halil Efendi 1225 (1810-11)’de bir düğünde öldürülmüştür (Akgündüz 1993: 470; Aksoy 2006: 32).

Kendisi halk şairi aynı zamanda mantıkçıdır. Şerhu’ş-şemsiyye adlı eserinin bir yazması Süleymaniye Kütüphanesi’nde kayıtlıdır. Eserin aslını oluşturan Şerh-i hâşiye fi’l-kavâi’di’l-mantıkıyye adlı eser, eski mantıkçıların çok okuduğu ve üzerinden pek çok şerhler ve haşiyeler yazdıkları klasik bir mantık kitabıdır (Akgündüz vd. 1993: 470).

Molla Halil’in 1244/1828-29’da yazılan bir köy cönkünde Taha Toros baş tarafı yırtık bir şiirine rastlamış ve konuyla ilgili İçel Dergisinde makale yazmıştır (Toros 1938a: 7). "Efendim" şiirinden hareketle şairin sade ve akıcı bir dil üslubu kullandığı görülmektedir.

Kaynakça

Akgündüz, Ahmed- Yaşar Baş- Rahmi Tekin- Osman Kaşıkçı (1993). Tarsus Tarihi ve Eshâb-ı Kehf. İstanbul: Tarsus Ticaret ve Sanayi Odası Yay.

Aksoy, Halil (2006). Tarsus Şâirleri I-II. Mersin: Tarsus Belediyesi Yay.

Toros, Taha (1938a). “Tarsus Âlim ve Şâirleri 3”. İçel. 4: 7.

Toros, Taha (1938b). “Tarsus Âlim ve Şâirleri 4”. İçel. 5: 8.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ERDAL
Yayın Tarihi: 20.09.2013
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Efendim

.............................................

Ben de seçtim şimdi akı karadan

Kaldırdım namusu ârı aradan

Dilerim engeller kalksın aradan

(Gel) beni ağlatma güldür efendim

 

Ciğer kebap oldu şimri ezildi

Gören âşıkların bendi bozuldu

Ezelden boynuna katlim yazıldı

Fazladan yaşamak züldür efendim.

 Toros, Taha (1938b). “Tarsus Âlim ve Şâirleri 4”. İçel. 5: 8.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Haşmet Zeybekd. 1948 - ö. 10 Ekim 2013Doğum YeriGörüntüle
2KİSBÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KERİM (NİHALÎ, NİHAL)d. 1834 - ö. 1905Doğum YeriGörüntüle
4NÛRÎ, Osman, Hanyevîd. 1767 - ö. 1815Doğum YılıGörüntüle
5TIFLÎ, Mahmud Efendid. 1767-68 - ö. 1778-79Doğum YılıGörüntüle
6YUSUFd. 1767 - ö. 1807Doğum YılıGörüntüle
7İZZÎ, Abdulazîz-zâde İzzî Nu'mân Efendid. ? - ö. 13 Eylül 1810Ölüm YılıGörüntüle
8KÂTİB, Molla İlyasd. ? - ö. 1810-11Ölüm YılıGörüntüle
9NECMÎ, Mahmud Efendid. ? - ö. 1810-11Ölüm YılıGörüntüle
10ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919MeslekGörüntüle
11Cahit Koytakd. 29 Ocak 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Şükrü Tekin Kaptand. 16 Kasım 1942 - ö. 11 Ekim 2007MeslekGörüntüle
13CEMAL, Cuma Bektaşd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEHRÎ, Kuloğlu Mehmedd. ? - ö. 1735Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÖZ, Muhsin Özkılıçd. 1972 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17YANGUNÎ, Gülpaşa Tokdemird. 1918 - ö. 28.04.2002Madde AdıGörüntüle
18DİLER, Mehmet Dilerd. 1904 - ö. 09.01.1971Madde AdıGörüntüle