NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RE'FET, Sâlih Re'fet Efendid. 1813 - ö. 1861 ds.Doğum YeriGörüntüle
2Özde Ünkand. 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3CEMÂLÎ, Hanım-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 13 Aralık 1674Doğum YeriGörüntüle
4SIRRÎ, Nazlıoğlu Mustafa Sırrî Bîdârîd. 1839 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
6RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
7ŞÂDÎ, Süleymând. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9SÜLÜK/HÜSEYİN/SÜLÜK HÜSEYİN, Bozbıyık Hüseyind. 1815-1820? - ö. 1900?Ölüm YılıGörüntüle
10VÂKIF, Molla Nasrullah Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1650MeslekGörüntüle
11Ahmet Avni Konukd. 1868 (h. 1287) - ö. 14 Mart 1938MeslekGörüntüle
12Mualla Anıld. 1909 - ö. 23 Ekim 1985MeslekGörüntüle
13HULÛSÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MEHMED NURİd. 1863 - ö. 1922Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KUL HİMMET ÜSTADIM, İbrahimd. 1779? - ö. 1844?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Madde AdıGörüntüle
17RÂMÎ, Keçi-zâded. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18RÜŞDÎ, Çantacı Rüşdî Beyd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle