NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KERÎMÎ, İstanbullu Âsımd. 1851 - ö. 1920Doğum YeriGörüntüle
2AHMED ŞU'AYB BEY, İstanbullud. 1876 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
3Haşim Çatışd. 04 Eylül 1952 - ö. 19 Mart 1996Doğum YeriGörüntüle
4ÂSAF, Süleymân Âsaf Beyd. 1839 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
5REMZÎ, Hüseyin Remzî Paşad. 1839 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
6BENDÎd. 1839 - ö. 1885Doğum YılıGörüntüle
7SEDÂD ALİ BEY, Cevdet Paşa-zâded. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8ŞÂDÎ, Süleymând. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Sami Derintunad. 22 Nisan 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
11İhsan Raifd. 1877 - ö. Nisan 1926MeslekGörüntüle
12ŞABAN DEDEd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUL ETEMd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DİLAVER BABAd. ? - ö. 1866Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NAZMİ, İsmaild. 1826 - ö. 1901Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÂGIB, Mehmed Râgıb Çelebid. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle
17HÂFIZ, Hâfız Mahmûd Efendd. ? - ö. 1630-35Madde AdıGörüntüle
18VARVARÎ, Ali Paşad. ? - ö. 1647Madde AdıGörüntüle