NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DÂNİŞ MEHMED, Safiye Sultân-zâded. ? - ö. 1837Doğum YeriGörüntüle
2Ali Süha Delilbaşıd. 24 Nisan 1887 - ö. 12 Şubat 1960Doğum YeriGörüntüle
3Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
5NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
6RAHMÎ, İbrahîm Rahmî Efendid. 1839 - ö. 1894Doğum YılıGörüntüle
7FÂ’İK, Sâlih Fâ'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED ŞEMSEDDÎN, İstanbullud. 1849 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10GARİP/İNCE, Sabit İnced. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Müzeyyen Hançercid. 8 Haziran 1939 - ö. 28 Ocak 2017MeslekGörüntüle
12VÂLİHÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞEREF BACId. 1864 - ö. 1909Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BURHANİ, Mehmed Alid. 1835 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BABA İBRAHİMd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HIFZÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17EŞE KADIN, Eşe Saygıvard. 1921 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18AHMEDÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle