NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NİKÂTÎd. ? - ö. 1715Doğum YeriGörüntüle
2VEFÂ, Müstakîm-zâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Doğum YeriGörüntüle
3NASÛHÎ, Nasûh Ağa-zâde Hüseyin Efendid. ? - ö. Aralık-Ocak 1699-1700Doğum YeriGörüntüle
4REMZÎ, Hüseyin Remzî Paşad. 1839 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
5Mehmet Memduh Paşad. 1839 - ö. 1925Doğum YılıGörüntüle
6Ali Suavid. 8 Aralık 1839 - ö. 20 Mayıs 1878Doğum YılıGörüntüle
7REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8NİYÂZÎ, Ahmed Niyâzî Efendi, Serezlid. 1844 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9KAHRÎd. 1840 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821MeslekGörüntüle
11Fırat Kızıltuğd. 1 Nisan 1935 - ö. 25 Ekim 2024MeslekGörüntüle
12TELLAL-ZÂDE İSMAİLd. ? - ö. 1871MeslekGörüntüle
13HAYRANÎ, Hüseyind. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ DEDEd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RECÂÎ, Recâî Babad. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MISRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Madde AdıGörüntüle
18ZİYÂ'Îd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle