Madde Detay

Asıl ismi İsmail olan Âşık Niyazî imamlık yaptığı için yöresinde Molla İsmail olarak da tanınmıştır. Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Oçipala (Gökçe) köyünde H. 1257/M. 1871 tarihinde doğmuştur. Ailesi, eğitimi ve hamisinin olup olmadığı konusunda bilgi bulunmayan Âşık Niyazî imamlık yaparak hayatını sürdürmüştür. Şiirleri kendi döneminde yazıya aktarılmadığı için günümüze çok azı ulaşabilmiştir; ancak devrinde yaşayan Huzurî, Zuhûrî ve Ermeni kökenli Cihanî gibi birçok âşıkla karşılaşmış ve atışmalar yapmıştır. Deyişleri ve güzel bağlama çalmasıyla bilinen Âşık Niyazî, H. 1298/M. 1911 yılında Oçipala (Gökçe) köyünde ölmüş ve burada toprağa verilmiştir (Karadeniz 2002: 410).

Artvin âşıklık geleneği içerisinde deyişleriyle önemli bir yer tutan Âşık Niyazî’nin etkilendiği âşıklar ve kendinden sonra etkilediği âşıklar konusunda herhangi bir kayıt yoktur (Öksüz 2013: 302). Âşık Niyazî, şiirlerinde sevgi, aşk, özlem, memleket sevgisi gibi konuları işlemiş yer yer tasavvufi terimlere de yer vermiştir. Kendisinin imam olması ve iyi bir dinî eğitim almış olması hasebiyle dinî içerikli şiirleri de az da olsa mevcuttur. Şiirlerinde akıcı ve sade bir dil kullanmıştır. Üslup açısından Artvin âşıklarının kullandığı üslubu kullanmış, Artvin doğasının ve canlı Karadeniz hayatının enerjisini ve coşkunluğunu şiirlerine taşımıştır. Memleket sevgisini anlattığı şiirlerinde Artvin’in güzelliklerini övmeyi ihmal etmemiştir. Söyleyiş açısından güçlü bir âşıktır.

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.

Benim

Gönülden isterim yâre gitmeyi

Kara duman çöker yoluma benim

Hararetten damarlarım kurudu

Almadım ismini dilime benim

Yâd bülbüller gezer bahçe bağında

Mevla’m al canımı yâr kucağında

Sevilecek kuçulacak çağında

Felek hasret koydu gülüme benim

Niyazî’yi felek kaptı destine

Derviş oldum girdim Abdal postuna

On dört ay yatırdın bir yan üstüne

Mevla’m merhamet kıl halime benim

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi. 302.