OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Doğum YeriGörüntüle
4NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Doğum YılıGörüntüle
7NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Ölüm YılıGörüntüle
10NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678MeslekGörüntüle
13NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NÂCÎ, Mustafa Nâcî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Monad Balkand. 27 Ocak 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Madde AdıGörüntüle