OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Doğum YeriGörüntüle
2SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770Doğum YeriGörüntüle
3RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552Doğum YeriGörüntüle
4NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Doğum YılıGörüntüle
5SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770Doğum YılıGörüntüle
6RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552Doğum YılıGörüntüle
7NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Ölüm YılıGörüntüle
8SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770Ölüm YılıGörüntüle
9RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552Ölüm YılıGörüntüle
10NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567MeslekGörüntüle
11SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770MeslekGörüntüle
12RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552MeslekGörüntüle
13NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Madde AdıGörüntüle
17SÂHİB, Pîrî-zâde Osman Sâhib Efendid. 1710-11 - ö. 2 Mart 1770Madde AdıGörüntüle
18RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebid. ? - ö. 1552Madde AdıGörüntüle