RÂİF, İskenderpaşa-zâde Yûsuf Râif Efendi

(d. ?/? - ö. 1306/1888)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Yûsuf Râif’tir. Diyarbakır’ın tanınmış İskenderpaşa hanedanındandır. Emîrî, Hacı Ali Bey’in (Güner vd. 2003: 24), Râif’in torunlarından Reşit İskenderoğlu ise Reşîd Bey’in oğlu olduğunu söylemektedir (1990: 14; 2009: 78). Tahsilini tamamladıktan sonra çeşitli devlet memurluklarında bulunmuş adliyede aza mülazımı ve hâkim olarak görev yapmıştır. Tasavvufla da iştigal eden Yûsuf Râif Efendi Rufai tarikatindendir. Her ne kadar Emîrî onun Kadirî tarikatinden olduğunu söylese de (Kadıoğlu 2014: 373) Reşit İskenderoğlu 23 Şevval 1276 tarihli Rufai şeyhliği icazetnamesinin ellerinde bulunduğunu bildirmektedir (2009: 78). Ayrıca Rufai şeyhi olduğuna dair icazetnamenin bir özeti Şefik Korkusuz’un Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid adlı eserinde de vardır (2004: 211-212). Şair 1306/1888 yılında vefat etmiştir.

Yazma Dîvân'ı Beysanoğlu’na göre aileye mensup Avukat Reşit İskenderoğlu’ndadır (1959: 51). Ancak, İskenderoğlu şiirlerin divan teşkil edecek kadar olmadığını söylemektedir (1990: 14).

Yûsuf Râif mütevazı, iyi huylu ve rindane bir tabiata sahiptir (İskenderoğlu 1990: 15). Tasavvufî dile aşina ve kendine has arifane bir üslubu vardır (Emîrî 1328: 336; Kadıoğlu 2014: 374). Şiirlerine Ali Emîrî Efendi nazireler yazmıştır (Emîrî 1328: 84; Kadıoğlu 2014: 116).

Kaynakça

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid. C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî.

Beysanoğlu, Şevket (1959). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 2. İstanbul: Işıl Matbaası.

Güner,Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Ali Emirî Efendi, Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: yyy.

İskenderoğlu, Reşid (1990). Diyarbakırlı Şair Dede ve Torunu. Ankara: San Matbaası.

İskenderoğlu, Reşid (2009). Diyarbekir Beğlerbeği Gazi İskender Paşa-2 ve Bilginleri. Ankara.

Kadıoğlu, İdris (2010). “Diyarbekir ‘Encümen-i Dânişi’nin Üstad Şairi Âgâh ve Devrindeki Şairler Üzerindeki Etkisi”, T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (DÜSBED) ISSN: 1308-6219. (4): 35-45.

Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay.

Korkusuz, M. Şefik (2004). Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid (Diyarbekir Velileri) I-II. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SARIÇİÇEK
Yayın Tarihi: 02.11.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Sebû-yı bâde-i vahdetle ben ‘işretdeyim şimdi

Olup sermest ü şeydâ vâdî-i hayretdeyim şimdi

Dilim bir Tûr-ı Sînâ Mûsî-i tab’ım tecellîde

Fenâ buldu fenâyım ‘âlem-i vahdetdeyim şimdi

Safâ-yı hâtırım var nefy ile isbâtdan geçdim

Yetişdim müntehâ-yı ‘aşka ben vuslatdayım şimdi

Şuhûd-ı ‘âlem-i ma‘nâdayım ben sormayın hâlim

Sadâ-yı len terânî'den ‘aceb dehşetdeyim şimdi

Rakîb-i bed-meniş varsın işitsin bağrı çâk olsun

Bi-hamdi’llâh Râ’if yâr ile sohbetdeyim şimdi

(Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay. 374.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Doğum YeriGörüntüle
2İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65Doğum YeriGörüntüle
3ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777Doğum YeriGörüntüle
4TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Doğum YılıGörüntüle
5İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65Doğum YılıGörüntüle
6ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777Doğum YılıGörüntüle
7TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Ölüm YılıGörüntüle
8İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65Ölüm YılıGörüntüle
9ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777Ölüm YılıGörüntüle
10TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611MeslekGörüntüle
11İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65MeslekGörüntüle
12ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777MeslekGörüntüle
13TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Madde AdıGörüntüle
17İZZETÎ, Vüs'atî-zâde Sipahî Mehmed İzzetî Beyd. ? - ö. 1664-65Madde AdıGörüntüle
18ZÂRÎ, AlÎ Efendid. ? - ö. 1777Madde AdıGörüntüle