RİYAZÎ, Ali Çelebi, Kuloğlu

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, müneccim, kadı
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbulludur. 16. yy. şairlerinden olan Riyâzî’nin asıl adı Ali olup Kuloğlu sanıyla tanındı. Kara Bâlî Çelebi tarafından evlat edinilip yetiştirildi. İskender Çelebi’nin himayesini kazandı. Şairliğinin ve kadılığının yanı sıra astronomi alanında da geniş bilgiye sahipti ve usta bir müneccimdi. Müneccim Lütfullâh’ın vefatı üzerine bu kıt‘ayı kaleme aldı;

Su’âl itdi bu gün ben zerresine

Ma‘ârif âsmânınun kuyaşı

Ki lutfu’llâh idi evvel müneccim

Ma’âda ‘azm idüp kodı ma’âşı

Ya şimdi kim kalupdur bâb-ı şehde

Rasad-bend-i nücûm-ı kasr-ı Kâşî

Didüm İbn-i ‘Ömerle bendenüzdür

İki kalduk cihânda göti başı (Kılıç 2010: 1398)

İstanbul’u vebadan korumak için yaptığı girişimler sonuçsuz kalınca Temişvar’a giderek zeamet aldı ve orada vefat etti. Riyâzî’nin latifelerini topladığı mecmuasının dışında kelam alanında yazılmış 200 beyitten fazla manzum bir eseri vardır (Kılıç 2010: 1398, Sungurhan 2009: 350, 351).

Kaynakça

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 08.09.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C.3. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 09.10.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Hayli kasdı var idi Arslan Beg’ün

Mûş diyen düzde ammâ oldı fevt

Anun içün didiler târîhini

Avladı arslan pisiyi bebr-i mevt 

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1398.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823Doğum YeriGörüntüle
2REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862Doğum YeriGörüntüle
3MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Doğum YeriGörüntüle
4İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823Doğum YılıGörüntüle
5REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862Doğum YılıGörüntüle
6MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Doğum YılıGörüntüle
7İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823Ölüm YılıGörüntüle
8REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862Ölüm YılıGörüntüle
9MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Ölüm YılıGörüntüle
10İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823MeslekGörüntüle
11REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862MeslekGörüntüle
12MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672MeslekGörüntüle
13İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İZZET, Enderunlu İzzet Bey, İstanbullud. 1780 - ö. 1823Madde AdıGörüntüle
17REŞÎD, Kırîmî-zâde Ahmed Reşîd Efendid. ? - ö. 1862Madde AdıGörüntüle
18MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Madde AdıGörüntüle