Rıza Ümit

(d. 1922 / ö. 1977)
Şair, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Erzurum'da doğdu. Sunucu Güner Ümit'in babasıdır. İlk ve ortaokulu Kars'ta okudu. 1939'da Sivas İlköğretmen Okulu'nu bitirerek yurdun çeşitli yerlerinde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Ankara Keçiören Çizmeci İlkokulu öğretmeni iken 1970 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1977 yılında öldü.

Rıza Ümit, Kars Ortaokulu'nda öğrenciyken şiirleriyle Türkçe öğretmeni olan Halide Nusret Zorlutuna'nın dikkatini çekmiştir. Onun teşvik ve himayesini gören Ümit, ilk şiirlerini Yedigün, Çınaraltı, Varlık gibi dergilerde yayımlamıştır. Hece ve aruz ölçüsüyle şiirler yazmış, Yunus Emre ve Fuzuli'nin özelliklerini birleştiren bir şair olmuştur. Mistik, sıcak, derinlikli ve düşündürücü şiirlere imza atmıştır.

Şairin son dönemdeki yakın arkadaşlarından biri olan Halil Soyuer, hatıralarında Rıza Ümit'in şiir dünyası ile ilgili şu tespitleri yapar: "Rıza Ümit'in köklü bir din eğitimi ile yuğrulduğu şiirlerinden belli oluyordu. Allah sevgisini mısra mısra dile getiriyor ve bundan gurur da duyuyordu: 'Eğer bilmeyen varsa / Şayet bizi ararsa / Arayan bana yârsa / Bir seher Allah diye / Yanarken bulsun beni.' Rıza Ümit, şiirlerini aruz ve hece vezniyle yazardı. Rubai tarzının en güzel örneklerini vermişlerden biriydi. Yunus Emre'ye deli gibi vurgun olduğundan, koşma tarzındaki şiirlerinde Allah sevgisini yüceltirdi. Şiirlerinin Allah tarafından ilham yoluyla yazdırılan dizeler olduğunu söyler dururdu. Rıza Ümit, Türk musikisine de vâkıftı. Nota ve usul bilir, çok güzel de ut çalardı. Keçiören'in Ünal Sokağı'ndaki evinin bahçesinde yaz aylarında musiki günleri düzenler, Keçiören'in gençlerine Türk musikisi sevgisini aşılamaya çalışırdı. Besteleri de vardı, bestelenmiş şiirlerinden biri şuydu: 'Hâlâ yanıyor besteler en son nefesinde / Hâlâ gülüyor bahçelerin nadide hazda / Lâkin güze girmiş ne yazık gözleri yaşlı / Hicran diye bir velvele var şimdi Boğaz'da.'" (Soyuer 1982: 147-149)

Rıza Ümit, bir ömür boyu yazdığı şiirlerini Beşgen Dünya adlı bir kitapta toplamayı tasarlamışsa da bu arzusunu gerçekleştiremeden vefat etmiştir..

Kaynakça

Soyuer, Halil (1982). Anılarla Şairler Albümü I. Ankara: Ankara Basım Sanayi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 22.05.2019
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZİKRİ, Abdulgani Oğuzd. 1873 - ö. 1939Doğum YeriGörüntüle
2Şükran Belend. 21 Kasım 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÖZDEMİR ÖZKANd. 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Zeyyat Selimoğlud. 31 Mart 1922 - ö. 01 Temmuz 2000Doğum YılıGörüntüle
6SÖNMEZ, Mehmet Sönmezd. 1922 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İSMAİL TOPRAKd. 1911 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
8Fazlı Ertekind. 1911 - ö. 17 Şubat 1977Ölüm YılıGörüntüle
9Basri İmeced. 1924 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
10Mehmet Memduh Paşad. 1839 - ö. 1925MeslekGörüntüle
11Feriha Altıokd. 24 Ağustos 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İSA OĞUZd. 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Bedirhan Toprakd. 19 Temmuz 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Okay Tiryakioğlud. 13 Eylül 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Bahadır Cüneyt Yalçınd. 01 Şubat 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ahmet Rızad. 1858 - ö. 26 Şubat 1930Madde AdıGörüntüle
17ÂGEHÎ, Muhammed Rızad. 1809 - ö. 1874Madde AdıGörüntüle
18RIZA, Ali Rıza Arısoyd. 1903 - ö. ?Madde AdıGörüntüle