Madde Detay

Asıl adı Mehmet Ali’dir. Galatalıdır. Sicill-i Osmânî’de adının Mehmed Çelebi olduğu İran’ın Siyâme şehrinde doğduğu kayıtlıdır. Divan kâtipliği yaptı. Ahdî Tezkiresi’nde remmal olduğu bilgisi vardır. Ahdî’ye göre oldukça cahil birisi iken derviş yaratılışlı ve iyi huylu birisi olarak geçinir. Mısır’a giderek Şeyh İbrahim’ Gülşenî'ye (ö.1533) bağlandıysa da bir süre sonra bu yoldan ayrıldı. Daha sonra İstanbul’a dönerek Kasımpaşa’ya yerleşti. Kaynaklar, Dîvân’ı ve pek çok mesnevisi olduğu hâlde fazla tanınmadığını belirtir. Onun iyi bir şair olmadığını düşünen Ahdî, alaycı bir ifadeyle, bir gecede beş yüz beyit söyleyecek kudrette bir şair olduğunu ama diğer şairler gibi anlam peşinde koşmadığından söylediklerinin anlamsız, içi boş sözler olduğunu ifade eder. Eğer bir beytinde anlam varsa onu da şüphesiz başkasından çalmış olduğunu belirtir. 16. yüzyıl sonlarında tertip edilen bir nazire mecmuasında Siyâmî’nin 29 şiiri bulunmaktadır (bkz. Atik Gürbüz 2011). Mecmuadaki biyografik bilgiler ve edebî değerlendirmeler Ahdî Tezkiresi’ndekilerle örtüşmektedir.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuhfe-i Na’ilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Ahdî ve Gülşen-i Şu’râ’sı (İnceleme – Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219145/h/agm.pdf [erişim tarihi: 12.05.2013].

Gazel

Tolansun bezmi sâkî ser-be-ser mestâneler dönsün

Safâdan raksa girsün ehl-i dil peymâneler dönsün

Bu meydân-ı mahabbetde sunılmaz herkese devlet

Bu bezme âşinâlar gelmesün bigâneler dönsün

Tecellî eylesün şem’-i hakîkat bezm-i irfâna

Girüp zerrât-ı ‘âlem raksa hem dîvâneler dönsün

Şebistânunda ‘arz-ı nûr-ı hüsn it sen perî-zâdum

Cemâlüm şem’inün tâbendesi pervâneler dönsün

Şu resme mest ü evkâr olalum ‘ışkun şarâbından

Siyâmî başumuz üstinde bu mey-hâneler dönsün

(Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 855.)