TOGANÎ, Şeyh Toganî Ahmed Dede

(d. ?/? - ö. 1040/1630-31)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aksaray'da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Zenginliğiyle tanınırken iken her şeyi bırakarak Konya Mevlevî dergahında Bostani-i Evvel Dede'ye intisap etmiştir.Mevlevî'dir.Doğan ile av avladığı için şiirlerinde Toganî mahlasını kullanmıştır. Zeamet sahibidir. Kemâl Ahmed Dede vefâtında Bâb-ı Cedîde gönderilmiş, Yenikapı’daki tekkesinde otuz yıl şeyhlik yapmıştır. İstanbul'da bulunduğu sırada, Sultân Murâd'ın teveccühünü kazanmış, sultan onun hiç evlenmediğinden haberdar olunca saraya yakın bir hanımla evlendirmek ister ancak Toganî kabul etmez. Bu durumdan kurtulmak için Toganî Dede, Hâcı Muhammed Dede adlı kişinin kızlarıyla evlenir. Bu hanımdan bir oğlu olur ancak iki haftalıkken vefat eder. 1040/1630-31'de vefat etti. Yeni kapı Mevlevihanesi'nde Kemal Ahmed Dede'nin kabri yanında medfundur.

Kaynakça

Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 593.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.12.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyt-i aleyhi’t-tahiyye

Sûret-i rûha cemâleşrâ nihâb

Û muhît u în taayyunhâ habâb

 

***

 

Ser râ külâh u hırka be dûşet besest zîb

Ser bâr-ı hod mekân çü kedû în ammâme râ

(Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Doğum YeriGörüntüle
2HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Doğum YeriGörüntüle
3Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Doğum YılıGörüntüle
5HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Doğum YılıGörüntüle
6Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Ölüm YılıGörüntüle
8HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Ölüm YılıGörüntüle
9Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497MeslekGörüntüle
11HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007MeslekGörüntüle
12Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEMÂL-İ HALVETÎd. ? - ö. 1497Madde AdıGörüntüle
17HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Madde AdıGörüntüle
18Fatma Nuran Avcıd. 28 Ekim 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle