Madde Detay

Tokatlıdır. Vâlîhî hakkındaki bilgiler sadece Latîfî Tezkiresi’nde yer almaktadır. Şairin asıl adı, doğum ve ölüm tarihi, ailesi, eğitimi gibi konularda herhangi bir bilgi vermeyen Latîfî’ye (Canım 2000: 555-556) göre Vâlîhî, marifet sahibi, Türkmen tavırlı bir Acem oğluydu. Perişan halli, divane ve derviş görünüşlü, dünya bağlarından azade, düşkün biriydi. Gazelhân ve bestekârdı. Gür ve güzel sesiyle çarşılarda kapı kapı dolaşıp gazeller ve naatlar söyleyerek dilenirdi. Yavuz Sultân Selîm döneminde vefat etti. Osmanlı ülkesinin en üstün şairi olduğunu iddia ettiği Necâtî’nin şiirlerinin tümünü ezberden okur ve sadece onları tanzir ederdi. Şaire ait herhangi bir eser ismi zikretmeyen Latîfî, Vâlîhî’nin şiirden anladığını belirtmiştir. Ancak Necâtî’nin gazeline yazdığı nazirenin üç beytini vererek bunun Necâtî’ye sanat ve mana bakımından nazir ve nazire olamayacağını, sadece nakize sayılabileceğini vurgulamış, dolayısıyla şairin sanatı hakkında aslında olumlu düşünmediğini de bu yolla ifade etmiştir.

Akün, Ömer Faruk (1986). “Vâlihî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 13. İstanbul: MEB Yay. 287.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Gazel

Kimseler söz alımaz gonca-i handânundan

Kimse cân kurtarımaz gamze-i fettânundan

Gönlümüz oldı perîşân yine bin hasret ile

Bir haber virdi sabâ zülf-i perîşânundan

Ola sâyende begüm her biri bir serv-i bülend

Ne yire sâye düşe serv-i hırâmânundan

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 556.)