Madde Detay
Yunus Nadi Abalıoğlu
(d. 1879 / ö. 28 Mart 1945)
Siyasetçi (milletvekili), gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Muğla / Fethiye'de doğdu. “İlköğrenimini Fethiye’de yaptı. Rodos adasında Süleymaniye Medresesinde, İstanbul’da Galatasaray Sultanisinde okudu. Sonra Hukuk Mektebine devam etti. 1900’de Malumat gazetesinde çalışmaya başladı” (Vural, 2008: 383). Yunus Nadi’nin düşünce dünyasının şekillenmesinde özellikle Süleymaniye Medresesinin büyük etkisi olduğu bilinmektedir. Burada aldığı eğitim, yazarın Abdülhamid yönetimine karşı tavrını şekillendirmiştir. “Yunus Nadi, 1901’de istibdat aleyhine çalışan gizli bir derneğe girmekle suçlanarak üç yıl hapse ve sürgün cezasına mahkûm edildi.” (İçöz, 2006: 33-34). 1910’da İttihat ve Terakki Cemiyetinin çıkardığı Rumeli Gazetesi’nde yazan Abalıoğlu, 1911’de Aydın milletvekili olarak görev yaptı. 1918’de Yenigün gazetesini kurdu. 1920’de Muğla milletvekili olarak tekrar Meclise girdi. 1924’te kurduğu Cumhuriyet gazetesinde vefatına kadar yazılar kaleme aldı. “1936’da çıkan kanunla Abalıoğlu soyadını almasına rağmen genellikle, öztürkçede ‘sözeri’ anlamına gelen ‘Nadi’yi kullanmayı tercih etti.” (Böke, 1994: 2). Hayatı siyasi çekişmelerle geçen Yunus Nadi, Cenevre’de öldü. (Vural, 2008).
Yunus Nadi gazetelerde yazdığı yazılarda Türkiye’nin iç ve dış politikasına yönelik görüşlerini dile getirir, hatta zaman zaman şiddetli bir biçimde eleştirilir. Devrin önemli simalarının da müdahil olduğu tartışmalar, dönem itibarıyla âdeta bir kalem kavgasına dönüşür. “Sabiha Sertel, Ahmet Emin Yalman gibi isimler gazete üzerinden yapılan tartışmalara katılanlardan birkaçıdır” (Böke, 1994). Basın hayatında oldukça aktif olan Yunus Nadi’nin, tanıklık ettiği dönemlere dair olayların anlatıldığı eserleri önemli birer kaynaktır. Yazarın eserleri konu itibarıyla da birbirinden uzak değildir. Birinci Büyük Millet Meclisi, Ankara'nın İlk Günleri gibi eserlerde istiklal uğruna yapılan fedakarlıklara, dönemin siyasi ve askeri olaylarına, farklı cephelerde devam eden şiddetli mücadelelere vb. dair bilgilere rastlanmaktadır.
Kaynakça
Böke, Pelin (1994). “Yeni Gün”den “Cumhuriyet”e Yunus Nadi. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
İçöz, Fatma (2006). II. Dünya Savaşı ve Yunus Nadi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Vural, Mthad Kadri (2008). “II. Dünya Savaşı Türkiyesi’nde Bir Muhalefet Örneği Olarak ‘Tan’ Gazetesi". ÇTTAD,VII/16-17: ss. 381-395.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ALTUNBAYYayın Tarihi: 15.11.2018Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Yayın Tarihi: 15.11.2018Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| İhtilal ve İnkılab-ı Osmani | Matbaa-i Amire / İstanbul | 1909 | Diğer |
| Kırk Dokuz Saat Zeplin ile Havada | Cumhuriyet Matbaası / İstanbul | 1930 | Diğer |
| Mustafa Kemal Paşa Samsunda | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Ankara\'nın İlk Günleri | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Birinci Büyük Millet Meclisi | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Çerkez Etem | Sel Yayıncılık / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Ali Galip Hadisesi | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Kurtuluş Savaşı Anıları | Çağdaş Yayınları / İstanbul | 1978 | Hatıra |
| Türkiye'yi Sokakta Bulmadık | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1997 | Diğer |
| Cumhuriyet Yolunda | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1999 | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Nahit Ulvi Akgün | d. 1918 - ö. 12 Kasım 1996 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Aysın Uğur Kezer | d. 1 Ocak 1942 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Cahit Beğenç | d. 1910 - ö. 20 Aralık 1994 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | AĞLAR BABA/BAKİ/BAKİ BABA/AĞLAR/AĞLAR GÜLMEZ/İRŞÂDÎ, İrşâdî | d. 1879 - ö. 18.07.1958 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | HACI, Mustafa Şahan | d. 1879 - ö. 23.12.1972 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | HÂFIZ HAKKI PAŞA, Vicdânî, Manastırlı | d. 1879 - ö. 1915 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | HÜSEYNİ/MAHSUN HÜSEYİN, Hasan Hüseyin Orhan | d. 1900 - ö. 17.11.1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Hayrettin Ziya Taluy | d. 16 Nisan 1905 - ö. 17 Haziran 1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Mahmut Yesari | d. 1895 - ö. 16 Ağustos 1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | OZAN TÜRKMEN, Ali Parlak | d. 20.02.1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | M. Kemaleddin | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Tahir Olgaç | d. 1911 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Samih Rifat | d. 16 Nisan 1874 - ö. 3 Aralık 1932 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Muhsin Ertuğrul | d. 07 Mart 1892 - ö. 29 Nisan 1979 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Mithat Cemal Kuntay | d. 1885 - ö. 30 Mart 1956 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Yunus Koray | d. 25 Ekim 1957 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Yunus Yaşar | d. 25 Mayıs 1950 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Rıfkı Kaymaz | d. 22 Şubat 1950 - ö. 22 Şubat 2010 | Madde Adı | Görüntüle |