BATTAL HOCA, Battal

(d. ? / ö. ?)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Fahri Bilge derlemeleri sayesinde kendisinden haberdar olunan âşığın hayatı hakkında pek fazla bilgi aktarılmamıştır. Bilge’nin aktardığı bilgilere göre Kayseri’nin Tomarza ilçesine bağlı Toklar’ın Emiruşağı köyündendir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Bilge’ye ait defterde 1. Dünya Savaşı sırasında köyünün nahiye müdürü Kara Müdür ve azalarını yermek için söylediği altı dörtlükten ibaret bir türküsü bulunmaktadır (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Bu bilgiye dayanarak Âşık Battal’ın 19. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olduğu ifade edilebilir. Ayrıca şiirinde kullanmış olduğu mahlasa bakarak kendisinin “Hoca” taifesine bağlı olduğu da düşünülebilir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311).

Âşık Battal, Kayseri’nin Tomarza ilçesi içerisinde yaşamış Afşar aşiretine bağlı bir halk ozanıdır. Şiirindeki tapşırma dörtlüğüne bakarak “Battal Hoca” mahlasını kullanmış olduğu ifade edilebilir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Şiirinden anlaşıldığı kadarıyla âşık tarzı şiir geleneğine bağlı olarak sanatını icra etmiştir. Şiirinde geçen “Beyler saklı tutar işi/ Asker Ağa vurur taşı/ Koca Hâmiş zorba başı/ Öter tuti kumru gibi” ifadesine bakılınca içerisinde yer aldığı topluluğa karşı oldukça duyarlı olduğu söylenebilir. Ayrıca Bilge’ye ait deftere yergi tarzı bir şiirinin aktarılmış olması onun yergileri ile ön plana çıkan bir âşık olduğunu akla getirmektedir. Şiirinde yöre ağzı söyleyişi de içeren yalın, doğal ve içten bir ifade hâkimdir.

Kaynakça

Çapraz, Erhan (2014). Fahri Bilge Derlemeleri / Kayseri ve Yöresi Halk Şairleri. Kayseri: Talas Belediyesi Kültür Yay.

FB 426: A. Ârifî [=Fahri Bilge]. [Defter]. Kayseri 1938-1941. Millî Kütüphane İbni Sina Yazmaları. Nu.: Yz.FB.426.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÇAPRAZ
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Doğum YeriGörüntüle
2SİYASİ BABA, Mustafa Nejat Çevend. 05.03.1934 - ö. 18.12.1974Doğum YeriGörüntüle
3ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Doğum YeriGörüntüle
4YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Doğum YılıGörüntüle
5SİYASİ BABA, Mustafa Nejat Çevend. 05.03.1934 - ö. 18.12.1974Doğum YılıGörüntüle
6ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Doğum YılıGörüntüle
7YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Ölüm YılıGörüntüle
8SİYASİ BABA, Mustafa Nejat Çevend. 05.03.1934 - ö. 18.12.1974Ölüm YılıGörüntüle
9ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Ölüm YılıGörüntüle
10YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SİYASİ BABA, Mustafa Nejat Çevend. 05.03.1934 - ö. 18.12.1974Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Madde AdıGörüntüle
14SİYASİ BABA, Mustafa Nejat Çevend. 05.03.1934 - ö. 18.12.1974Madde AdıGörüntüle
15ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle