ÇEŞMÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

19. yüzyılda yaşayan ve asıl adı bilinmeyen Çeşmî, Kastamonuludur. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Yoksul ve perişan bir hayat sürdüğü ve gezgin bir âşık olduğu bilinmektedir (Şenel 1995: 49). Çeşmî, saz çalan âşıklar arasında yetişti. Rivayete göre bir gün saz şairleri kendisine mahlas vermek için Fuzulî’nin Divanı’ndan beyit açarlar; “Defter-i a’mâlimin hattı hatandır siyâh / Kan döker çeşmim hayal ettikçe hevl-i mahşeri" beyti çıkar. O günden sonra Çeşmî mahlasıyla şiirler söyler (Tan 1985: 95). Güçlü bir saz şairidir. Şairin, örneği verilen cinaslı koşması onun şiir kudretini gösterir (Yücel 1993: 72). 

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Şenel, Süleyman (1995). "Kastamonu Halk Şairleri Üzerine". Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi. 27.

Tan, Nail (1985). "Kastamonu Halk Şairleri". Halk Kültürü Dergisi. 2.

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜLŞAH YÜKSEL HALICI
Yayın Tarihi: 27.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Derd-i dilim arttı, yarımın derdim,

Seksende, doksanda, yüzde seyreyle!

Gonca güllerini yârımın derdim,

Gerdanda, dudakta yüzde seyreyle!

 

Sen gelince yıkılırmış yar dedim,

Al hançeri, ur sinemi yar dedim,

Yeter cevr ü cefa etme, yâr dedim,

Cism ü bedenimi yüz de seyreyle!

 

Çeşmiya! Bin gazel yazdım divane,

El bağladım yâra durdum divane,

Dedi: Var yıkıl git behey divane,

Aşkın deryasında yüz de seyreyle!

 

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 395.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUSTAFA, Mustafa Efendi, Seyrek-zâde Hafızd. ? - ö. 1696Doğum YeriGörüntüle
2KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Doğum YeriGörüntüle
3SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538Doğum YeriGörüntüle
4MUSTAFA, Mustafa Efendi, Seyrek-zâde Hafızd. ? - ö. 1696Doğum YılıGörüntüle
5KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
6SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538Doğum YılıGörüntüle
7MUSTAFA, Mustafa Efendi, Seyrek-zâde Hafızd. ? - ö. 1696Ölüm YılıGörüntüle
8KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Ölüm YılıGörüntüle
9SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538Ölüm YılıGörüntüle
10MUSTAFA, Mustafa Efendi, Seyrek-zâde Hafızd. ? - ö. 1696Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MUSTAFA, Mustafa Efendi, Seyrek-zâde Hafızd. ? - ö. 1696Madde AdıGörüntüle
14KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle
15SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538Madde AdıGörüntüle