Madde Detay

Eyüp’te doğdu. Asıl adı Mustafa’dır. Râmiz (Erdem 1994: 98)'e göre adı Mehmed’di. Karaçelibi-zâde Mehmed Efendi’nin oğlu olduğundan Karaçelebi-zâde Derviş Mustafa Efendi olarak tanındı. Durmuş-zâde Ahmed Efendi ile Kâtib-zâde Kazasker Mehmed Ref‘î Efendi’den talik hattını meşk etti. Medrese öğrenimi gördü. Müderrislik yaptı. Daha sonra Halep ve Bursa kadılığı görevlerine atandı. Bursa kadılığından azledilip Eyüp’e döndü. Rebiyülevvel 1174/Ekim-Kasım 1760’ta vefat etti. Vefatına Müstakim-zâde (1928: 744) “kazâ-yı Rabbânî 1174” terkibiyle tarih düşürdü. Eyüp’te türbe arkasında defnedildi. Kazâbâdî Ahmed Efendi’nin damadıydı. Oğlu Ahmed Reşid Efendi olup 1207/1793’te vefat etti (Akbayar 1996: 418).

Râmiz (1994: 98)’e göre fazilet sahibi bir kimseydi. Müstakim-zâde (1928: 744)’ye göre ise Arapça, Farsça ve Türkçe olmak üzere üç dilde şiir söylemeye kadir, derviş yaradılışlı, cömert ve eşsiz bir kimseydi. Kaynaklarda eserlerine dair bir bilgi yoktur.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 417-418.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 98-99.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936-1945). “Derviş (Mehmed)”. Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Bozkurt Matbaası. 1170.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 278.

Müstakim-zâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743-744.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). “Derviş Mustafa Efendi (Karaçelebizâde)”. C. 2. İstanbul: Dergâh Yay. 261.

O kim itmez keremden teşnegân-ı mihneti irvâ

Ne hâsıl cûş-ı ikbâl ile olmuş lücce-i deryâ

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 99.)