Madde Detay

Derviş, 1853 yılında Lofça'da doğdu. Asıl adı Ahmed Derviş'tir. Topuzoğlu Ahmed Derviş sanıyla tanındı. Lofçalı Hoca olarak da bilinmektedir. Ahmed Cevdet Paşa'nın yakın akrabasıdır. Memleketinde ilköğrenimini tamamladıktan sonra İstanbul'a geldi. Fatih medreselerinde öğrenim gördü. Osmanlı-Rus harbine gönüllü olarak katıldı ve Plevne'de çarpıştı. Esir düştü. Esaretten dönüşünde Haliç Feneri'nde Abdisubaşı Mescidi imamlığını alarak münzevi bir hayat yaşadı. Mescidin meşrutasını zengin bir kütüphane hâline getirdi. Muallim Nâcî ile Şeyh Vasfî bu mahfelin devamlı simalarındandı. Kendi kendine Fransızca öğrendi. Lamartin'in Osmanlı Tarihi'nin önsözünü tercüme ederek Ahmed Cevdet Paşa vasıtasıyla II. Abdulhamîd'e sununca Mekteb-i Sultânî baş imamlığına tayin edildi. 31 Mart Vak'ası'ndan sonra bu görevinden ayrılarak tekrar mescitte tam bir inzivaya çekildi. 60 yaşlarına yakınken gönüllü olarak Balkan Harbine de katıldı. Bulgarların Edirne'yi işgalinde 1331/1913 yılında Edirne'de şehit düştü. Ölümüne "Düşdi hâke on üçünde recebin / Edirne'de Şehîd Dervîş Efendi" tarihi düşürüldü.

Lofçalı Ahmed Derviş Efendi'nin bazı tercümeleri Sa'âdet ve Tercüman gazetelerinde imzasız olarak yayımlandı. Şiir de yazmasına rağmen âşıkâne şiirleri bir araya getirilip basılamadı.

Okutan, G. (2003). "Derviş". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. III. Ankara: AKM Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). "Derviş Efendi". C. II. İstanbul: Dergah Yay.