Madde Detay

İstanbul’da Âşık Paşa mahallesinde doğdu. Babası yayabaşı olduğu için Yayabaşı-zâde sanıyla tanındı. Öğrenimini tamamlayıp Kurd Çelebi’den mülazım oldu ve İznik’e müderris olarak tayin edildi. Daha sonra Veziriazam Ali Paşa’nın ilgisini kazanıp ona divan kâtibi oldu. Ardından çeşitli yerlerde defterdarlık yaptı. Farsça ve Türkçe şiirler yazan şair, III. Murâd adına tasavvufî eserler de tercüme etti. Muamma ve tarih yazımındaki maharetiyle tanındı (Kılıç 2010: 521, Genç 2000: 196, 197).

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî Mehmed (yty). Riyâzü’ş-Şu’arâ. Millet Kütüphanesi Ali Emirî Efendi Bölümü. Nr. 765. v. 85.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şuarâsı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-Şuarâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-215416/h/giris.pdf [erişim tarihi: 09.12.2014]

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 09.12.2014]

Kurı efsâne sanur sûfi sadâ-yı nâyı

Ney ile sâlik idi görsene Mevlânâyı

Mesnevî’den iden ısgâ-yı kelâm-ı mu’ciz

Döne döne tolanur ol harem-i ma’nayı

Tutdı âfâkı sadâ-yı ney ile şevk-i semâ

Şöyle kim raksa getürdi felek-i mînâyı

Mevlevî gibi semâ eyleyü ol hâlet ile

Devri der mihr ile meh çehre girüp dünyâyı

Kutb-ı ‘irfân-ı cihân ol yüri pergâr-sıfat

Dâ’iren gözle ki Derviş olasun Mevlâyî

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 521, 522. )

***

Bezm-i cihânda itmez iken nûş- câm-ı Cem

Sâgar sunardı destüme ber-müstedâm dem

Emvâc-ı bahr kulzüm-i eşkümden itdi havf

Yüz yire sürdi eyledi çok iltiyâm yem

Düşdi hadeng-i gamzen ile dâm-ı zülfüne

Nahcîr-i cân u sayd-ı dil-i müstehâm hem

Gül sana nice benzeye kim yokdur anda bû

Sünbül külâle serv-kad u gonce-fâm fem

Sen gayrlarla demde safâda revâ mıdur

Derviş’ün aka böyle gözinden müdâm dem

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 522.)