Madde Detay

Eserlerinde, Mantıkçı Hoca Oğlu Abdullah Yılmaz, Abdullah Sabri ve Abdullah Sabri Dokuzoğuz gibi isimleri kullanan sanatçı, Cumhuriyet’in ilanından sonra adını Yılmaz Dokuzoğuz olarak değiştirmiştir. 1887 yılında Kilis’te doğan Dokuzoğuz, ünlü mantık âlimlerinden İsmetullah Efendi’nin oğludur. Hayriye Hanım’la evli olan Dokuzoğuz’un, aralarında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi eski dekanı Prof. Dr. Mehmet Dokuzoğuz ve emekli kaymakam Yalçın Dokuzoğuz’un da olduğu dört çocuğu bulunmaktadır. Sanatçı, Kilis’te tamamladığı ilköğreniminden sonra Halep Sultanisini bitirmiş ve ardından İstanbul Üniversitesi (Darülfünûn) Hukuk Fakültesine kaydolmuştur. Ancak buradaki eğitimini tamamlayamayarak ikinci sınıfta okuldan ayrılmıştır. Gaziantep, Siirt, Hatay, Bolu ve Sivas gibi çeşitli illerde özel muhasebe müdürü ve özel idare müdürü olarak görev yaptıktan sonra Antalya İl Özel İdare Müdürü iken emekli olmuştur. Dokuzoğuz, 4 Ekim 1977 günü geçirdiği rahatsızlık sonucu Ankara’da vefat etmiş ve Ankara Karşıyaka Mezarlığı’nda defnedilmiştir.

Çeşitli gazete ve dergilerde şiirlerini yayımlatan ve bulunduğu şehirlerde bazı oyunlarını sahnelenen sanatçı, birçok kültürel faaliyette aktif olarak yer almıştır. Eserlerinde annesinin ölümü başta olmak üzere memleket sevgisi, gurbet, doğa sevgisi, savaş karşıtlığı gibi temaların yanında, ülkedeki ekonomik olumsuzlukları ve Anadolu insanının çeşitli sorunlarını işleyen Dokuzoğuz, hece ölçüsüyle ve serbest formlarda şiirler kaleme almıştır.

Hacim bakımından zengin olmayan oyunlarında teknik zayıftır. Bu türdeki eserlerinde hayatın gülünç yanlarını anlatmayı arzulayarak komediye yönelmiş; komedilerini kurgularken de yerel motifler, isimler ve söyleyiş özelliklerinden yararlanarak karakter komedileri oluşturmuştur. Oyunlarında, hayatın gülünç yönlerini belirginleştirebileceği açgözlü, çıkarcı, utangaç, saf ve anlayışsız tiplerle birlikte yabancı kökenli kişilere de yer vererek aralarındaki anlaşmazlıklar üzerinden komik ve eleştirel olanı yansıtmıştır.

Yeni yazı üzerine hazırladığı derleme kitabında ise dil devrimine dair çeşitli görüşleri toplamış; yeni harfli metinler ve öz Türkçe söyleyişlerden yana olmak kaydıyla kendi görüşlerini dile getirmiştir.