Madde Detay

İlköğrenimini Tefeyyüz Mektebi ve Darüledep’in ardından Soğukçeşme ve Toptaşı Rüştiyelerinde tamamladı. Ortaöğrenimini Mercan İdadisi’nde gördü. Vahram Papazyan’ın etkisinde kalarak 1911’de Paris’e gitti; Batı tiyatrosunu yakından takip etti. Darülbedayi’nin kuruluş çalışmalarına katıldı. 1916’da gittiği Almanya’da hem tiyatro hem de sinema faaliyetlerinde bulundu. Beyoğlu Musiki Akademisi’nde ders verdi. 1921'de tekrar Darülbedayi'ye döndü ve rejisör olarak çalışmaya başladı. 1925’te Sovyetler Birliği’ne gitti ve Stanislavski, Tayrov, Meyerhold, Nemiroviç-Dançenko ve Ayzenşatyn gibi tiyatrocularla tanıştı. 1927'de Darülbedayi sanat yönetmenliğini üstlendi. Sanayi-i Nefise Birliği’nin Tiyatro Bölümü başkanlığına atandı. Amerika’da Paramount stüdyolarını görme imkânı buldu. 1931’de Almanya’da Goethe Madalyası verildi. Moskova’da Sovyet Çocuk Tiyatrosu’nun kurucusu Natalya Satz ve Profesör Arkin’le görüştü. Darülbedayi çocuk tiyatrosunu kurdu; 1935-1936 sezonunda çocuk oyunları düzenli olarak sergilenmeye başlandı. Ankara Devlet Konservatuvarı’nda tiyatro öğretmeni olarak ders verdi. 1946'da İngiltere'de Londra'da bale yönetmeni koreograf Dame Ninette de Valois'yla görüştü.

Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğüne 1954'te tekrar atandı. Bu dönemde 1955’te Küçük Tiyatro ve Oda Tiyatrosu'nu açtı. İzmir ve Bursa'da Devlet Tiyatrosu, Adana'da şehir tiyatrosu açılmasında emeği geçti 1957). 1958'de görevinden alınarak İstanbul Şehir Tiyatrosu'na başyönetmen olarak atandı ve görevini 1966’ya kadar sürdürdü. 1960-1961 yıllarında Üsküdar ve Kadıköy Tiyatrolarını açtı. Rumelihisarı temsillerini başlattı; 1965’te Zeytinburnu Tiyatrosu’nu açtı. 23 Ekim 1971’de Devlet Kültür Armağanı’na layık görüldü. 1974’te Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliğine atandı. 1974-1975’te Gültepe Tiyatrosu'nu ve Bayrampaşa Tiyatrosu'nu açtı. 1976’da görevini bıraktı. 29 Nisan 1979’da İzmir’de vefat etti.

Muhsin Ertuğrul, çağdaş Türk tiyatrosunun kurucusu isimlerinden biri olarak tiyatro üzerine fikirlerini açıkladığı, oyunlar üzerine tahliller yaptığı, tiyatro eserlerini tanıttığı çok sayıda yazı kaleme aldı. Yazıları Temaşa, İctihad, Darülbedayi, Türk Tiyatrosu, Yedigün, Perde ve Sahne, Şehbal, Küçük Tiyatro, Tepebaşı Deneme Sahnesi Dergisi, Resimli Ay, İnci, Oyun, Türk Dili, Milliyet Sanat, Politika, Alkış, Yeni Ufuklar, Oturum, Ülkücü Öğretmen dergilerinde; Cumhuriyet, Akşam ve Vakit gazetelerinde yayımlandı.

Çağdaş Türk tiyatrosunun oluşumunda sahip olduğu büyük payın, onun tiyatroya olan derin bağlılığından ve gözlem dikkatinden kaynaklandığı görülür. Muhsin Ertuğrul'un telif tek tiyatro eseri 1911'de sahnelenen "İntihar"'dır. Bu oyunun dışında yabancı dillerden çok sayıda tiyatro eseri çevirisi ve uyarlamaları vardır. Ertuğrul'un sahnelenen fakat basılmayan çeviri piyesleri; "Hortlaklar", "Kreutzer Sonat", "Hamlet", "İnsanın Hayatı", "Tosun", "Büyük Hala", "Tehlikeli Kadın", "Sözün Kısası", "Othello", "İki Efendinin Uşağı", "Meraklı Kadınlar", "Sen Öl Ben Yaşayayım" ve "Godot'yu Bekliyoruz" yer almaktadır. Eserlerinin arasında sahnelenen fakat basılmayan uyarlamalar ise; "Büyük Hata", "Kasırga", "Bir Macera", "Halkın Düşmanı", "Kaşif Efendi-Hoca", "Kafa Dağı Mebusu", "Maskaralar", "Yeni Allah", "İki Düşman" ve "Amcalar Eğleniyor"'dur(Sevinçli 1989: 40-41).