GAVSî, Ahmed

(d. ?/? - ö. 1108-9/1697)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Yazıcızâde ailesinden meşhur Muhammediye müellifi Yazıcızâde Mehmed Efendi'nin kardeşi Ahmed-i Bîcân'ın oğullarından olduğu rivayet edilir. Bursalı Mehmed Tahir, Nâyî Osman Dede'nin kayınpederi olduğunu söyler. Davutpaşa'da Çivizâde Mescidi yakınlarındaki bir evde dünyaya geldi. Erken yaşlardan itibaren temel ilimleri öğrendi. O sırada Selanik kadısı olan İmamzâde Efendi'nin hizmetinde bulundu ve ondan ders okudu. Bursa'da Mevlevihane şeyhi Salih Dede'ye intisap etti. Şeyhinin ölümü üzerine (Rızâ Tezkiresi'nde şeyhinin işareti üzerine) Konya'ya Mevlana Dergâhı'na gitti. Burada dervişlik hırkasını giyerek 16 sene kaldı. Manevi bir işaretle İstanbul'a dönüp Galata Mevlevihanesi'ne intisap etti. Arzî Muhammed Dede'den şiir ve inşa öğrendi, Mesnevî okuttu. O sıralarda şair Neşâtî Dede'nin Edirne'den yolladığı bir gazeline yazdığı nazire Neşâtî tarafından çok beğenildi. Gavsî bir ara Sultan Selim Han Camii yakınlarındaki hanesinde inzivaya çekildi. Kasımpaşa şeyhi Seyyid Halil Dede Efendi'nin sohbetinden istifade etti. Galata Mevlevihanesi şeyhliği için izin almak amacıyla Edirne'ye gitti. Müsaade buyurulması üzerine bu Mevlevihane'nin postnişini oldu. 21 sene bu vazifede bulunan Gavsî Dede hastalanıp yatağa düşünce dostlarının telkiniyle bir Frenk tabip getirildi, fakat Dede onun gönderilmesini ve üç sene sonra öleceğini haber verdi. Vefatı üzerine Mevlevihane'nin haziresine defnedildi. "Devrân kodı Ahmed Dedesiz tekyemizi hayf" mısraı ölümüne düşürülen tarihlerdendir.

Ârifane ve âşıkane tarzda şiirlerinin toplandığı mürettep bir Divan'ı vardır. Sanat değeri çok yüksek olmamakla beraber yer yer estetik değeri yüksek ve derin manalar ihtiva eden şiirleri bulunur.

Kaynakça

Beliğ, Nuhbetü’l-âsâr li Zeyli Zübdetü’l-eş'âr. İÜ Ktp. TY. Nr. 1182.

Esrar Dede. Tezkire-i şuarâ-yı Mevleviyye. Süleymaniye Ktp. Halet Efendi İlavesi. Nr. 109. vr. 89a-90b.

Güftî. Teşrîfâtü’ş-şuarâ. Millet Ktp. AE. Mnz. Nr. 1324. vr. 91,92.

Kurnaz, Cemal (hzl.)(1995). Muallim Naci.Osmanlı Şairleri. İstanbul: MEB Yay.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî III. İstanbul: Matbaa-i Âmire.  62.

Mehmed Tâhir (1333-42). Osmanlı Müellifleri C. I. İstanbul: Matbaa-i Amire: 137.

Safâyî. Tezkire. Süleymaniye Ktp. Esad Efendi. Nr. 2549. vr.253a.

Sâlim. Tezkire. Süleymaniye Ktp. Bağdatlı Vehbi Efendi. Nr.1655. vr.  494 vd.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MURAT ALİ KARAVELİOĞLU
Yayın Tarihi: 13.06.2014
Güncelleme Tarihi: 28.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıDoğum YeriGörüntüle
2FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Doğum YeriGörüntüle
4KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıDoğum YılıGörüntüle
5FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Doğum YılıGörüntüle
7KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıÖlüm YılıGörüntüle
8FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Ölüm YılıGörüntüle
10KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıMeslekGörüntüle
11FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93MeslekGörüntüle
13KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KEVSERÎ, Ali Kevserî Çelebid. ? - ö. III. Mehmed dönemi (1595-1603) başlarıMadde AdıGörüntüle
17FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Madde AdıGörüntüle