Madde Detay
Hasan Remzi
Hayret
(d. 1871 / ö. 1919)
Şair, Yazar, Kalem Kâtibi
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
1871'de Yunanistan'ın Vodina kazasında doğdu. Babası Hüseyin Zühdü Efendi, Vodina müftülüğü de yapmış olan bir müderristir. Remzi'nin soyu, Çorum'un Kepçeliler ailesinden müderris Hüseyin Nushi Efendi’ye dayanmaktadır. Remzi, çocukluğunu ve ilk gençliğini Vodina’da geçirdi. Yirmi yaşında İstanbul’a geldi. Akrabalarından Hatice Hanım'e göre “muhitin en yüksek mektebini” (Hikmet 1931: 8) bitirdi. Daha sonra Mesnevi şârihi Abidin Paşa’nın himayesine girdi. Divan-ı Harp Daimi Kaleminde katiplik yaptı. 1899'da ilk şiir kitabı Sanihatım'ı yayımladı.
Yunanlıların Akdeniz adalarına gizice silah soktuğunu Mabeyn'e şikayeti üzerine sürgüne gönderildi. Bu sebeple İzmir, Kıbrıs ve Londra'da bulundu. II. Meşrutiyet'ten önce İstanbul'a döndü. Burada tek romanı Sevda-yı Medfun'u (1909) yayımladı ve Eşref gazetesinin yazar kadrosuna girdi. 1913 yılında İstanbul’dan Konya’ya (Gazali 1930: 8), ardından Karaman’a sürüldü (İnal 1969: 1405; Gazali 1930: 8) ve 1919'da, Karaman'da hayatını kaybetti.
Hasan Remzi'nin şairlik yönü daha baskındır. Gazel şeklindeki ilk şiiri, 1891'de Nilüfer dergisinde yayımlanmıştır. Otobiyografik eseri Sevda-yı Medfun yahut Safahat-ı İstibdat (1909) tek romanıdır. Sefahat (1893) hikayesi kitapçık olarak basılmıştır. Gençlik Hatıraları'nda (1893) devrin edebiyatçılarından etklendiği görülür. Hatıra-i Sevda, Sefalet ve Londra Hatıratı isimli basılmamış eserleri bulunmaktadır.
Remzi'nin ilk edebi çalışması, on yedi yaşındayken Nigar Hanım'a yazdığı bir naziredir (H. Remzi 1311: 19). Şiir anlayışıyla Ara Nesil sanatçılarına yaklaşır. Etkilendiği isimler arasında Nigar Hanım, İsmail Safa, Abdülhak Hamit, Muallim Naci, Müstecabizade İsmet, Recaizade Mahmut Ekrem, Cenab Şehabeddin sayılabilir. Çoğunlukla aşk, sefahat, özlem, yalnızlık, zamanın geçiciliği, tabiat, vatan, millet gibi bireysel ve sosyal temaları işlemiştir.
Küçük hikayelerinde ağırlıklı olarak aşk, özlem ve safahat konularını ele alan Remzi, evlilik ve aile, ölüm, hastalık, ahlak gibi sosyal konulara da değinmiştir. Otobiyografik romanı Sevda-yı Medfun'da ise vatanını çok seven İsmet Rebii'nin evliliği ve sürgündeki yaşamı anlatılmaktadır.
Remzi'nin hikaye ve şiirleri Tercüman-ı Hakikat, Terakki, Musavver Terakki, İrtika, Hizmet, Maarif, Hazine-i Fünun, Asır, Tarik, Zaman, Nilüfer, Şark adlı gazete ve dergilerde yayımlanmıştır.
Kaynakça
Gazali Bey (1930). “Unutulmuş Şairlerimiz I-II-III”, Gençler Yolu. S.31,32, 33.
Hatıre Hikmet (1931). “Açık Bir Mektup Daha”, Gençler Yolu, S.51.
İnal, İbnülemin Mahmut Kemal (1969). Son Asır Türk Şairleri C.3. İstanbul: MEB Yayınları.
Vodinalı Hasan Remzi (1311). Gençlik Hatıraları. İstanbul: Ahter Matbaası.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. SERCAN CEYLANYayın Tarihi: 02.12.2019Güncelleme Tarihi: 01.11.2020
Yayın Tarihi: 02.12.2019Güncelleme Tarihi: 01.11.2020
Güncelleme Tarihi: 01.11.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Gençlik Hatıraları | Ahter Matbaası / İstanbul | 1893 | Hatıra |
| Sefahat | Mekteb-i Sanayi Matbaası / İstanbul | 1893 | Hikâye |
| Sanihatım | Ahter Matbaası / İstanbul | 1899 | Şiir |
| Sevdayı Medfun Yahud Safahat-ı İstibdad | Uhuvvet Matbaası / İstanbul | 1909 | Roman |
| Hatıra-i Sevda | - / - | - | Diğer |
| Sefalet | - / - | - | Diğer |
| Londra Hatıratı | - / - | - | Hatıra |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Haşim (Yenişehirli) | d. 1860 - ö. 25 Kasım 1920 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Mehmet Sıtkı Akozan | d. 1890 - ö. 4 Ocak 1948 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | DERVİŞ KEMAL, Kemal Özcan | d. 1930 - ö. 25.04.2015 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Avanzâde Mehmet Süleyman | d. 1871 - ö. 1922 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ŞEMSÎ, Hüseyin Şemsi Ergüneş | d. 1871-1872 - ö. 30.01.1968 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | YAHYÂ SIRRÎ | d. 1871 - ö. 1905-1906 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | NİGÂRÎ, Ahmed | d. 1858 - ö. 1917?-1919? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | AVAZ, Avaz Otar | d. 1884 - ö. 1919 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | GEDAYÎ, Hüseyin Şükrü | d. ? - ö. 1919 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Şentürk, Tahsin | d. 1948 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Mustafa Baydar | d. 1920 - ö. 20 Ağustos 1976 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Ferit Edgü | d. 24 Şubat 1936 - ö. 22 Temmuz 2024 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Ahmet Semih Mümtaz | d. 1879 - ö. 28 Nisan 1956 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Muallim Naci | d. 1850 - ö. 13 Nisan 1893 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Sermet Muhtar Alus | d. 28 Mayıs 1887 - ö. 20 Mayıs 1952 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | H. Hüsrev Hatemi | d. 12 Aralık 1938 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Tâlibî, Şeyh Hasan Tâlibî Dede | d. ? - ö. 1717-1718 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | HÂLİD, Hasan Hâlid Efendi | d. 1845 - ö. 1906 | Madde Adı | Görüntüle |