Madde Detay

Asıl adı Hatice İffet Hanım mahlası, İffet'tir. 1271/1854 yılında İstanbul'da doğmuştur. Akdeniz Cezayir vilayeti İstinaf Ceza Mahkemesi reisi aynı zamanda önemli bir alim olan İbrahim Necîb Bey'in kızıdır. Dedesi devrinde Re'îsü'l-Ulemâ ve Nakîbü'l-Eşrâf unvanlarıyla tanınmış Hasan Tahsîn Efendi'dir. İffet Hanım ilk derslerini babasından almış Arapça ve Farsça öğrenmiştir. Sonra kendi kendini yetiştirirerek belli bir bilgi seviyesine ulaşmıştır. Evlenmiştir, kocasının adı bilinmemektedir, Dr. Ali Fuad Bey adlı bir oğlu vardır. İffet Hanım, 1912 yılında İstanbul'da vefat etmiş, vasiyetine uyularak Erenköy'deki Sahrâ-yı Cedîd Kabristan'ına defnedilmiştir.

Hatice İffet Hanım'ın bir Dîvânçe teşkil edecek kadar şiiri vardır. Şiirleri dağınık hâlde oğlu Ali Fuad Bey'dedir. Oğluna göre İffet Hanım'ın bilgisine ve şiir yeteneğine bakıldığında elde olan şiirlerinin sayısı çok azdır, hayatının büyük bir çoğunun ailevi sıkıntılar içinde geçmesi, az şiir yazmasının sebeplerindendir (İnal 1988: 682). Şiirlerine örnek Son Asır Türk Şairleri'ndedir.

İffet Hanım'ın babası ve büyük babası şair olduğu gibi dedelerinden de hayli şair yetişmiştir. Hem aile çevresinin etkisi ve hem de doğuştan gelen yeteneği dolayısıyla küçük yaşta şiire ve edebiyata meyletmiştir ve genç yaşında şiir söylemeye başlamıştır. İffet Hanım yenileşme devrine yetiştiği hâlde eski zevke ve edebiyata bağlı kalmayı tercih etmiştir.

Cunbur, Müjgan (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: TÜRKKAD Yay.

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. II. İstanbul: Dergah Yay.

Uraz, Murat (1941). Resimli Kadın Şair ve Muharrirlerimiz. İstanbul.

Gazel

Tahayyül eylesem mâzîyi bâl-i pür-melâlimde

Tecessüm eyler ol dem firkati yârin hayâlimde

Ne hâcet vasfına ta'bîr ararsın ey dil-i Mecnûn

Hatâ etmem ana Leylâ desem de hasb-i hâlimde

Kişi düşdügü yerden kalkar elbette meseldir bu

Amân sâkî getir ol bâdeyi ser-mest hâlimde

Bana ölmek daha âsândır âlâm-ı hicrinden

Neler çekmekdeyim ey verd-i ter rûz u leyâlimde

Durunca genc-i mahfîde kıdem peydâ eder gevher

Bilirler şi'rimin kadrini İffet irtihâlimde

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. II. İstanbul: Dergah Yay. 682, 683.)