İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendi

(d. ?/? - ö. 1180?/1766-67?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mehmed Emin’dir. Diyarbakır mollası Reis-zâde şair Abdülkadir Zarîf Efendi’nin oğludur. Dedesi Anbarî veya Üç Anbarlı olarak bilinen Reisülküttâb Mehmed Efendi’dir. Reis-zâde Mehmed Emin İzzî Efendi olarak tanındı. Enderun’a girdi. Burada öğrenci iken Hoca Mehmed Rasim Efendi’den sülüs ve nesih hatlarını meşk etti. Koyun Halife lâkabıyla bilinen Çörekçi-zâde Münîr Ahmed Efendi’den Farsça dersleri alarak Şâhidî’yi ve Gülistân’ı okudu. Öğrenimini tamamladıktan sonra Enderun’da kiler ağası oldu. 1180 yılı sonlarında (1767) nân pâyesiyle Enderun’dan ayrıldı. Daha sonra müderris oldu. Vefat tarihi Tuhfe-i Nâ’ilî (Kurnaz vd. 2001: 668)’de 1180/1666-67 iken Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 853)’de 1184/1771-72’dir.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Râmiz (Erdem 1994: 227)’e göre “pâkize-gû bir şâ‘ir-i dil-cû”dur.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 3. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 853.

Cunbur, Müjgân (2004). “İzzî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 266.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 227.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 236.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 238.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I-II. Ankara: Bizim Büro Yay.668.

Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 422.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 318b.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1982). “İzzî (Reiszâde)”. C. 5. İstanbul: Dergâh Yay. 48.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 29.04.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Cümle tasvîrin eder levh-i derûnumda zuhûr

Etseler hem-çü kalem sînemi yer yer teşkîk

 

Eser-i hâme-i agyâra mümâsil olamaz

Hûn-ı dîdemle eger olsa da nâmım tenmîk

(Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 422).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709Doğum YeriGörüntüle
2ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715Doğum YeriGörüntüle
3TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870Doğum YeriGörüntüle
4ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709Doğum YılıGörüntüle
5ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715Doğum YılıGörüntüle
6TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870Doğum YılıGörüntüle
7ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709Ölüm YılıGörüntüle
8ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715Ölüm YılıGörüntüle
9TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870Ölüm YılıGörüntüle
10ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709MeslekGörüntüle
11ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715MeslekGörüntüle
12TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870MeslekGörüntüle
13ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂRİFÎ, İshak-zâde Mehmed Ârif Efendid. 1653-54 - ö. Haziran-Temmuz 1709Madde AdıGörüntüle
17ZİHNÎ, Berber-zâde Mehmed Zihnîd. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle
18TEVHÎD, Seyyid Ahmed Tevhîd Efendid. 1807 - ö. 1870Madde AdıGörüntüle