Madde Detay

Asıl ismi Receb’dir. Doğum tarihi bilinmeyen şair aslen Bursalı'dır. el-Hac Abdülkadir Efendi adlı bir tüccarın oğludur. Nisbesi el-Hac Abdülkadir-zâde Receb Efendi’dir. Devrinin meşhur âlimlerinden dersler alarak tahsilini tamamladı. Şeyhülislâm Ebû Sa‘îd Efendi’den mülazım oldu. Müderrislik ve kadılık yaptığı tarihler hususunda Şeyhî ve Beliğ arasında ihtilaflar mevcuttur. 1062 yılında/1651-52 Gelibolu’daki Sarıca Paşa Medresesi’ne müderris olarak vazifelendirildi. Rütbesi yükseltilerek 1069 Muharrem’inde/Eylül-Ekim 1658 Bursa’daki Ahmed Paşa Medresesi’ne nakledildi. 1074 Muharrem’inde/Ağustos-Eylül 1663 Şahin Lala, 1075 Şaban’ında/Şubat-Mart 1665 Hamza Bey, 1078 Şevval’inde/Mart-Nisan 1668 İsa Bey medreselerinde görev yaptı. 1082 Şevval’inde/Ocak-Şubat 1672 Tokat kazasına kadı tayin edildi. Yaklaşık iki yıl bu vazifede bulunduktan sonra bilinmeyen bir sebepten 1084 senesinde/1673-74 azledildi. 1090 Receb’inde/Ağustos-Eylül 1679 Maraş kazası kadılığına görevlendirildi. 1094 Rebîülâhir’inde/Mart-Nisan 1683 son görev yeri olan Ankara kazası kadılığına tayin edildi. Aynı yıl içinde Şaban ayında/Temmuz-Ağustos 1683 vefat etti ve Hacı Bayram-ı Velî türbesi civarına defnedildi.

Şiirlerinde Kadrî mahlasını kullanan şairin edebî şahsiyeti ve eserleri hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Mecmualarda Kadrî mahlaslı şairlere ait şiirler kayıtlıdır. Ancak söz konusu şiirlerin hangilerinin Kadrî Receb Efendi'ye, hangilerinin Kadrî mahlaslı diğer şairlere (Edirneli Kadrî, Antepli Kadrî, Kayserili Kadrî, Halepli Kadrî) ait olduğunu tespit etmek zordur. Cömertlikle meşhur, kerem sahibi, sofrası herkese açık bir âlimdi.

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1998). İsmail Beliğ, Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân. Ankara: Anıl Matbaası.

Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri. Bursa: Âsâ Kitabevi.

Komisyon (1982).“Kadrî”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C.5. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 3443.

Özcan, Abdülkadir (hzl.)(1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C.I. İstanbul: Çağrı Yay. 503-04.

Çeşm-i âhû nigârı kim sevmez

Sayda kâbil şikârı kim sevmez

Dilde yakdı mahabbet nârın

Böyle nârin safâyı kim sevmez

(Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ.  C.I. İstanbul: Çağrı Yay. 504.)