LÜTFÎ/HÂZIM, Sağır-zâde

(d. 1275/1858-59 - ö. R.1331/1913)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adı Lütfullah Hâzım’dır. Şiirlerinde hem Lütfî hem Hâzım mahlaslarını kullandı. 1275/1858-59'da Kilis’te doğdu. İlk eğitimini 1283/1866/67'de Hacı Dervîş Câmii’nde Amasyalı Şeyh Abdurrahman Efendi’den aldı. 1286/1869/70'te Kilis’te yeni açılan Rüştiye’nin dördüncü sınıfına kaydedilerek adı geçen okuldan “pekiyi” derece ile mezun oldu. Bundan sonraki öğrenimini medresede sürdürdü. Kilis’in meşhur bilgin ve şairlerinden Hoca Bekir, Bedrî-zâde Ahmed Hâkî ve Sağır-zâde Müftü Muharrem Kemâl Efendi'lerden Arapça ve Farsça öğrendi. 1293/1876'da annesinin ölümü ve zaruret dolayısıyla arzuhâlciliğe başladı. Bir müddet sonra memuriyete ilgi duyarak önce Antakya Duyûn-ı Umûmiye başkâtipliğine sonra Arsus nahiyesi Duyûn-ı Umûmiye memurluğuna tayin edildi. Daha sonra aynı memuriyetle Cisr-i Şuğûr ve Birecik’te çalıştı. Üç sene Birecik’te kaldıktan sonra kendi isteğiyle Kilis’e döndü ve iki sene sonra 1331/1913'te vefat etti.

Hâmî mahlasıyla şiirler yazan kardeşi Abdulhamit’in (Sağıroğlu) bildirdiğine göre şair, durgun, az konuşan, kimseyle fazla samimi olmayan, toplumdan uzak hayatı çok seven bir kimse idi. Memuriyete atanmadan önce, zamanının çoğunu, babasının evinde düzenlediği kendine mahsus ufak odasında, Şeyh Sa’dî, Hâfız-ı Şirâzî gibi şairler ve diğer seçkin ediplerin eserlerini incelemekle geçirmiştir.

Lütfî’nin müstakil bir eseri bulunmamakla birlikte kardeşi Abdulhamit, terekesinden çıkan kitapları arasında ve sandık içlerinde bulabildiği dağınık evrakın arasında irili ufaklı 42 parçadan ibaret olan şiirlerini Mecmû’a-i Lütfî adı altında toplamıştır. Muhtemelen harf inkılâbının ilk yıllarında baskı yeri ve tarihi bulunmaksızın basılan eserin, kardeşinin el yazısıyla yazılan nüshası M. Fatih Köksal özel kütüphanesi Yz. 41 D.22 numaradadır. 10 Kânûn-ı Evvel 1928 tarihinde istinsah edilen bu nüshadaki şiir adedi matbu nüshadan fazladır. Şair ve eseri, bir bildiriyle tanıtılmıştır (Köksal 2007).

Kaynakça

Başçıllar, Seyfettin (yty.). Kilisli Dîvân Şairleri Antolojisi. İstanbul: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Köksal, M. Fatih (2007). “Son Asır Divan Şairlerinden Kilisli Sağır-zâde Lütfullah Hâzım ve Divançesi”. Uluslararası Gaziantep Araştırmaları (Sözlü Kültür, Dil, Edebiyat) Sempozyumu. Gaziantep.

Lütfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lütfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22.

Sağıroğlu, Hamit (toplayan) (yty.). Mecmuai Lütfî. (yyy.): Diyarbakır Matbaası.

Şahin, Abdullah (1999). Kilisli Abdullah Sermest Tazebay Dîvânı. Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 11.09.2013
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Görüp ol şem’-i fürûzân-ı cemâli gönlüm

Yandı birden bire pervâne misâli gönlüm

Rûze-i fürkat-ı cânân ile bî-tâb oldum

Ârzû etse n’ola ıyd-ı visâli gönlüm

Bir pesendîde-edâ serv-i ser-efrâz ister

Cûyveş pâyına yüz sürmege âlî gönlüm

Kendini gün gibi âlemde be-dîdâr etti

 Arş-ı tahsîne asıp tîğ-ı kemâli gönlüm

Oldı sevdâ-zede nâ-geh göricek ey Lutfî

Gerden-i sîm-i dil-ârâda o hâli gönlüm

(Lütfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lütfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22 .vr. 18a.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759Doğum YeriGörüntüle
2RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99Doğum YeriGörüntüle
3Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Doğum YeriGörüntüle
4HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759Doğum YılıGörüntüle
5RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99Doğum YılıGörüntüle
6Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Doğum YılıGörüntüle
7HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759Ölüm YılıGörüntüle
8RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99Ölüm YılıGörüntüle
9Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Ölüm YılıGörüntüle
10HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759MeslekGörüntüle
11RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99MeslekGörüntüle
12Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007MeslekGörüntüle
13HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÂKÎ, Mehmed Hâkîd. ? - ö. 1759Madde AdıGörüntüle
17RÛHÎ, Mustafad. 1720-21 - ö. 1798-99Madde AdıGörüntüle
18Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Madde AdıGörüntüle