Madde Detay

Asıl adı Ahmed’dir. Lüzûmî mahlasını kullanmıştır. Diyarbakırlı olan şairin ne zaman doğduğuna ilişkin herhangi bir kayıt yoktur. Alî Emîrî ve ondan naklen Nail Tuman’ın naklettiğine göre Lüzûmî Ahmed, arazi memurluğu yapmıştır. 1280/1863 senesinden itibaren 15 yıl boyunca Siirt’te kâtiplik yapmış ve 1295/1878 yılında memleketi Diyarbakır’a dönmüştür. Sonraki tarihlerde Dîvân’ının tertibiyle meşgul olmuştur. Şairin ne zaman vefat ettiği bilinmemektedir.

Alî Emirî onu, şiirin inceliklerini iyi bilen usta bir şair olduğundan bahseder (Güner vd. 2003: 49). Dîvân’ının tek nüshası Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Manzum Bölümü, 384 numarada kayıtlıdır. Ancak bu nüsha epey zarar görmüş, şiirlerin üstü çizilmiş ve eserin çoğu yaprağı kopmuş durumdadır.

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Güner, G.-Güner, N. (hzl.) ( 2003). Alî Emîrî, Esâmî-yi Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Anıl Matbaası.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mecmûa-i Eş'âr. Diyarbakır Ziya Gökalp Kütüphanesi. No: 577. vr. 239.

Dîvân-ı Lüzûmî. Millet Yazma Eser Kütüphanesi. Ali Emiri Manzum Bölümü. No: 384. vr. 104a.

Gazel

Piyâle-i müli sun def’-i gam kılıncaya dek

Yem-i safâya dilüm sâkiyâ talıncaya dek

Harâba vardı gönül fart-ı intizârından

Bu şeb o mâhveşüm meclise gelinceye dek

Ham oldı kâmeti çevgânveş dil-i zârun

Nişân-ı vuslata gûy-ı emel çalıncaya dek

Ne eşk-i hasret akıtdı hezâr çeşminden

Çemensitân-ı ümîdinde gül gülinceye dek

Çü mû-şikâf-ı dil ol mû-miyân-ı esrârun

Belî ne kîl ile kâl eyledi bilinceye dek

Dirîg hâne-harâb oldı dil habâbâsâ

Mey-i safâ ile câm-ı emel tolıncaya dek

Misâl-i hâle ham oldı Lüzûmi kâmetüm âh

O mâh-ı burc-ı şeref derkenâr olıncaya dek

(Dîvân-ı Lüzûmî. Millet Yazma Eser Kütüphanesi. Ali Emiri Manzum Bölümü. No: 384. 112 vr.)