MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1264/1848 - ö. 1335/1917)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendid. ? - ö. 4 Kasım 1675Doğum YeriGörüntüle
2Selim İlerid. 30 Nisan 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Doğum YeriGörüntüle
4MİDHAT, Nâmî Mahmûd Efendid. 1848 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5NÂCÎ, Müftî-zâde/Za'îm-zâde Nâcî Kâsım Efendid. 1848 - ö. 1909Doğum YılıGörüntüle
6MESLEKİ, Bekir Umutd. 1848 - ö. 1939Doğum YılıGörüntüle
7Şakir (Ayaşlı)d. 1871 - ö. 18 Haziran 1917Ölüm YılıGörüntüle
8ALİ HAYDAR BEY, Çırpanlı-zâded. 1884 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9SAYRAMÎ, Molla Musad. 1836 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10KÂDİRÎ, Abdülkadir Hamîdî Efendid. ? - ö. 1548MeslekGörüntüle
11HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859MeslekGörüntüle
12TEVFîK, Seyyid Yahyâ Efendid. 1716 - ö. 1791MeslekGörüntüle
13FEYZÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HALÎM, Enderunlud. ? - ö. 1830Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MİHRÎ, Enderunlu Mihrî Halîm Beyd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FÂNÎ, Kadı Mehmed Çelebi-zâded. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SÂBİT, Alâaddin (Ali)d. ? - ö. 5 Eylül 1712Madde AdıGörüntüle
18HÂNÎ (TEVFÎK), Mustafa Tevfîk Efendid. 1705-06 - ö. 1761-62Madde AdıGörüntüle