MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1264/1848 - ö. 1335/1917)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂMİR, Mehmed Âmir Beyd. ? - ö. 1815-16Doğum YeriGörüntüle
2Fatma Aliyed. 9 Teşrinievvel Ekim) 1862 - ö. 13 Temmuz 1936Doğum YeriGörüntüle
3TÂİB, Ahî-zâde Derviş İsmail Tâib Efendid. ? - ö. 1714-15Doğum YeriGörüntüle
4NÂCÎ, Müftî-zâde/Za'îm-zâde Nâcî Kâsım Efendid. 1848 - ö. 1909Doğum YılıGörüntüle
5MİDHAT, Nâmî Mahmûd Efendid. 1848 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
6TAKÎ, Abdurrahman, Urfalıd. 1848 - ö. 1909Doğum YılıGörüntüle
7SAYRAMÎ, Molla Musad. 1836 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8MUʼAZZAM HANd. 1842 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9Ayanzade Namık Ekremd. 1878 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10EBUSSUUD EFENDİ, Hâce Çelebid. 1490 - ö. 1574MeslekGörüntüle
11ÂŞİR, Re'is-zâde Mustafa Efendid. 1729 - ö. 1804MeslekGörüntüle
12MEHMED, Hoca Sa'deddin Efendi-zâde Mehmed Efendi (Çelebi Müftî)d. 27 Şubat 1578 - ö. 2 Temmuz 1615MeslekGörüntüle
13VÂSIF, Gülşenî-zâded. ? - ö. 1873Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÂSİM, Hüseyin Râsim Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEYHÎ, Gavrem-zâded. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FAKÎR, Şemseddin Abbas Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17LÜTFİ, Nevşehirlid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ŞEVKÎ, Sivrihisar Müftüsü-zâde Seyyid Mehmed Şevkî Efendid. ? - ö. 1775-76Madde AdıGörüntüle