MEHMET/KOCATÜRK, Mehmet Kocatürk

(d. 1929 / ö. 2005)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mehmet Kocatürk, 1929'da Niğde’nin şimdilerde kasaba olan Aşlama köyünde doğmuştur. Şiirlerinde kimi zaman adını kimi zaman ise soyadını mahlas olarak kullanan âşığın babası çiftçilikle uğraşan Hacı Osman Bey, annesi ise halı dokuyarak ev ekonomisine katkı sağlayan Fatma Hanım'dır. Aşlama köyü ilkokulunda üçüncü sınıfa kadar okuyan âşık, daha sonra dışardan sınava girerek ilkokul diploması almaya hak kazanır. Köyde çiftçilik ve sobacılık yaparak geçimini sağlayan âşık, kendi köyünden Hatice (Akartürk) adlı bir kızla evlenir ve bu evlilikten dört kız ve dört erkek çocuğu dünyaya gelir. Kocatürk, 2005'te vefat etmiştir (Özmen 2009: 739; Bakırcı 2017: 43-44).

Mehmet Kocatürk, ilk şiirini 1966'da yazar, fakat âşığın destan türündeki bu ilk şiiri kaybolmuştur. Türkü dinlemeyi ve şiir okumayı çok seven âşık, İsmail Özmen'e verdiği mülakatta "Türküleri ve oyunları çok sevdiğini, diğer illerden gelen halk şairleriyle atıştığını, Refik Başaran'ı küçükken gördüğünü, sonra Nevşehir'de evinde onu ziyaret ettiğini, onun tam bizim anlayacağımız bir sanatkâr olduğunu, içinden geldiği gibi söylediğini, kendisinin de içinden geldiği gibi söylediğini (Özmen 2009: 739) ifade ederek hem türkülere merakını hem türkü okuyan ve kaynak kişi olan Refik Başaran'a olan sevgisini hem de şiirlerini içinden geldiği gibi söyleyip yazdığını belirtir.

Daha çok destan tarzında yazan âşık, yazdığı destanlarını satarak geçimini sağlar. Özellikle Kıbrıs çıkartması, Kore savaşı gibi toplumsal olaylar ve deprem gibi felaketler onun destan yazmasına ilham vermiştir. Kocatürk, şiirlerini halk şiiri geleneğine uygun olarak yazar. Şiirlerinde 7, 8, 11'li hece ölçüsünü kullanan Kocatürk, şiirlerinde ölçü ve kafiyeye dikkat etmez. Yazdığı şiirlerin pek çoğunda hece kusurları göze çarpar. Kocatürk, şiirlerinde dini, millî ve sosyal konuların yanı sıra Niğde'nin tarihî ve doğal güzelliklerini işler. Ayrıca Bosna Hersek savaşı ve Karabağ'ın işgalini anlatan destanları sözlü tarih açısından önemlidir. Âşık, mahlasını kendisi seçmiş ve şiirlerinde Âşık Mehmet, Âşık Kocatürk ve Âşık Mehmet Kocatürk'ü kullanmıştır. Âşığın şiirleri, Adana Çukurova ve Niğde'nin Sesi gazetelerinde yayımlanmış olup şiirleri kitap olarak basılmamıştır.

Kaynakça

Bakırcı, Nedim (2017). 19. Yüzyıl Âşıklarından Niğdeli Âşık Tâhirî. Konya: Kömen Yay.

Özmen, İsmail (2009). Niğdeli Şair ve Yazarlar. Niğde: Niğde Valiliği Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. NEDİM BAKIRCI
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Haşim Nezihi Okayd. 10 Haziran 1904 - ö. 9 Mayıs 1998Doğum YeriGörüntüle
2Ali Mustafa Soylud. 1907 - ö. 31 Mayıs 1974Doğum YeriGörüntüle
3Ali Erbild. 1983 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HALİS SİVASÎ, Halis Üzümcüd. 1929 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HASRETÎ, Sadi Değerd. 02.02.1929 - ö. 23.11.2000Doğum YılıGörüntüle
6Ömer Nida Bıçakçıd. 1929 - ö. 11 Şubat 2004Doğum YılıGörüntüle
7Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Ölüm YılıGörüntüle
8Hüseyin Lütfü Acard. 01 Temmuz 1946 - ö. 27 Temmuz 2005Ölüm YılıGörüntüle
9ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Ölüm YılıGörüntüle
10NİDASIZ, Mehmedd. 1855 ? - ö. 1920 ?MeslekGörüntüle
11ŞAMİLÎ/GEYRANÎ, Şamili Işıkdemird. 1914 - ö. 1987MeslekGörüntüle
12YORAMOĞLU, Ahmet Yarand. 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
13GÖZÜBENLİ, Mustafa Önderd. 1940 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DELİ COŞ/DERTLİ COŞ, Kerem Salad. 1946 - ö. 05.03.2001Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HARBÎ, Adnan Türközüd. 1925 - ö. 1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KAHRAMAN, Ali Kahramand. 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KADER, Hasan Ağad. 1841 - ö. 1906Madde AdıGörüntüle
18DOST MERYEM, Meryem Özdemird. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle