Madde Detay

Kaçıncı asırda yaşadığı, adı, mesleği ve nereli olduğu hakkındaki bilgilere şairin Tercüme-i Hilyetü’n-Nebî adlı hilyesinden ulaşılmaktadır. Buna göre adı Mustafa’dır. Bosnalıdır. Zülüflü teberdârdır. Tercüme-i Hilyetü’n-Nebî adlı hilyesinin bitiş tarihi olan 1069/1658-59 yılından hareketle XVII. yüzyılda yaşadığı anlaşılmaktadır. Bu yıllar da IV. Mehmed’in saltanat yıllarına (1648-1687) tekabül etmektedir. Hilyenin dua bölümünde de Sultan Mehmed’in adı anılmaktadır. Bosnalı Mustafa, manzum tercüme yapacak kadar Arapçaya hâkimdir. Ayrıca hilyesinin bir beyitinde kendisinin hafız olduğunu belirtmektedir.

Bilinen tek eseri olan Tercüme-i Hilyetü’n-Nebî, bir Hz. Muhammed hilyesidir. Manzumenin altı nüshası bulunmaktadır. Toplam 135 beyittir. Hilye içerisinde ele alınan konular kısaca işlenmiştir. 2008 yılında Sahibe Şıra tarafından Bosnalı Mustafa’ya ait olduğu düşünülerek bir mecmua üzerine yüksek lisans tezi hazırlanmıştır. Ancak tezde, mecmua içerisinde yer alan diğer eserlerin Bosnalı Mustafa’ya ait olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (Şıra 2008: 248).

Erdoğan, Mehtap (2013). Türk Edebiyatında Manzum Hilyeler. İstanbul: Kitabevi Yay.

Şıra, Sahibe (2008). Bosnalı Teberdâr Mustafa Efendi ve Ona İzâfe Olunan Mecmuadaki Eserler. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Tercüme-i Hilyetü’n-Nebî’den

Çün azîmü’ş-şân idi Hakk’un habîbi Mustafâ

Cümle evsâfı güzeldür bu söze dinmez riyâ

Mu‘tedildi kâmeti vasf-ı resûl-i bâ-safâ

Ne dırâz idi ne kûteh bil vasatdan müntehâ

Aksar idi tûldan bâlâ vasatdan kâmeti

Hazret-i Hak hüsn-i hulk ile yaratmış hazreti

Re’s-i pâkine kılan vassâflar bir kez nazar

Nûr-ı a‘zam idi bedr olmuş yahod cirm-i kamer

Ol mübârek saçları ince idi hem-çü semûr

Yaldırayup berk ururdı telleri mânend-i nûr

Vir salât ile selâm ol Mustafâ’ya her zamân

Tâ murâdına irişdüre seni ol Müste‘ân

Ya‘ni kıvırcık degildi ol mübârek saçları

Mislini görmedi dünyâ nûr-ı âlem her biri

Saçlarını ger ayırsa ayrulırdı hoş latîf

Tâ o denlü hûb idi târ-ı nebî nâzük şerîf

Ger ayırmazsa tecâvüz itmez idi gûşını

Ya‘ni ol şa‘r-ı şerîfi geçmez idi gûşını

(Erdoğan, Mehtap (2013). Türk Edebiyatında Manzum Hilyeler. İstanbul: Kitabevi Yay. 293-294.)