NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂŞİM BEY, Cıvıl Seyyid Mehmed Ağa-zâde Müezzinbaşı Hacı Hüseyin Hâşim Beyd. 1815 - ö. 1868Doğum YeriGörüntüle
2ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Doğum YeriGörüntüle
3DEVLETÎ, Çerkes Ahmed Çelebi, Hazîneli Devlet Ahmed Efendid. ? - ö. 1705-06Doğum YeriGörüntüle
4FATMA KAMİLE HANIMd. 1839 - ö. 1921Doğum YılıGörüntüle
5NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
6SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8FEVZÎ, Mehmedd. 1826 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Mualla Anıld. 1909 - ö. 23 Ekim 1985MeslekGörüntüle
11Ahmet Kaçard. 1926 - ö. 12 Mayıs 2018MeslekGörüntüle
12NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821MeslekGörüntüle
13RIZA, Alid. ? - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RUHÎ, Ruhî Bey Babad. ? - ö. 1900Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TAŞÇI ALİ (USTA), Alid. 1849 - ö. 1904Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAMZAVÎd. ? - ö. 1412-1413Madde AdıGörüntüle
17ÇÂKER, Çâker Mehmed Beyd. 1790-91 - ö. 1857Madde AdıGörüntüle
18BAHÂ, Bahâeddîn ibn Abdurrahmân-ı Magalkaravîd. ? - ö. 1423-24’ten sonraMadde AdıGörüntüle