Madde Detay

20. yüzyıl âşıklarından olan Penah’ın doğum yeri ile ilgili kaynaklarda çeşitli bilgiler bulunmaktadır. Bazı kaynaklar onun 1876’da Şamhor bölgesinin Say-sülü köyünde doğduğu hakkında bilgi verirken (Sakaoğlu vd.1986: 190) bazı kaynaklar da âşığın yine aynı tarihi göstermek suretiyle Şamhor kasabasının Seyfelli köyünde dünyaya geldiğini belirtmektedir (www.azerbaycanedebiyati.com). Her iki kaynaktan da anlaşıldığına göre Penah, 1876’da Şamhor civarında doğmuştur. Küçük yaşlarında âşıklık sanatına ilgi duymaya başlayan Penah daha sonra Şemkirli Âşık Hüseyin’in oğlu Çoban’a çırak olmuştur. Çoban’a çırak olduktan sonra, âşıklık sanatını öğrenmiş (Sakaoğlu vd.1986: 190) ve âşıklık sanatına olan yeteneği sayesinde beş yıl gibi kısa bir sürede usta âşık olup (www.azerbaycanedebiyati.com) Azerbaycan’ın güçlü bir âşığı olarak kendisini kabul ettirmiştir. 1921 yılında vefat etmiştir (Sakaoğlu vd.1986: 190).

Âşığın, halk şiirinin koşma, geraylı ve tecnis gibi şekillerinin yanında klasik şekilde de yazmış olduğu muhammesleri vardır. Penah bu muhammeslerde oldukça başarılıdır. Âşığın sanat dünyasında tabiat ve sevgili gibi değişmez konular vardır, fakat o, içtimaî konularda da şiirler söylemiş ve bu yönüyle büyük bir ün kazanmıştır. Halk âşığının zaman zaman Anadolu Türk şiiri ile de ilgilendiği görülmektedir. Anadolu sahasında daha değişik olarak söylenen “Teklik” redifli koşması, onun Anadolu Türk şiirini bildiğini göstermesi bakımından önemlidir. Penah’ın şiirlerinde yer yer namertlerden, soysuzlardan, iki yüzlülerden şikâyet ettiği de görülmektedir.

Şiirlerinde edebi sanatları çok büyük bir ustalıkla kullanması bu halk âşığının sanat gücünü gösteren başka bir özelliktir (Sakaoğlu vd. 1986: 190). 20. yüzyılda yaşamış iki tane Penah isimli halk âşığı bulunmaktadır. Bu iki ismin benzerliği âşıkların karıştırılmasına sebep olmaktadır. Adı geçen diğer âşık, 1926 yılında Salyon’da doğmuş ve 1979’da vefat etmiştir. Ayrıca genellikle şiirlerinde memleket sevgisini anlatmış, siyasi konularda şiirler yazmıştır. Yani bu yönleriyle Şamhor’lu Âşık Penah’tan ayrılmaktadır (Sakaoğlu vd. 1986: 190).